Biegunka podróżnych – podsumowanie najnowszych wiadomości klinicznych

Robert Steffen i wsp – Traveler’s DiarrheaA Clinical Review LINK: JAMA. 2015;313:71

Ostra biegunka jest najczęstszą chorobą dotykającą podróżujących do regionów o niskim dochodzie. Mimo iż w wielu destynacjach turystycznych ryzyko zachorowania na biegunkę podróżnych obniżyło się dzięki poprawie standardów higieny, w wielu ryzyko to nadal pozostaje wysokie.

Autorzy dokonali przeglądu aktualnego stanu wiedzy na temat etiologii, czynników ryzyka, zapobiegania oraz leczenia biegunki podróżnych. Pracę oparto na analizie artykułów  pochodzących z takich źródeł jak PubMed, Google Scholar i Cochrane Library.  Między początkiem 2012 a kwietniem 2014 r. opublikowano 37 nowych doniesień na ten temat.

Biegunka podróżnych objawia się więcej niż 3 luźnymi stolcami w ciągu 24 godzin oraz co najmniej jednym z dodatkowych objawów: ból brzucha, nagłe parcie na stolec, nudności, wymioty, gorączka. Średni czas trwania nieleczonej biegunki to 4-5 dni. Najczęstszą konsekwencją jest zmiana planów podróżnych i krótka niedyspozycja. Mogą jednak pojawić się powikłania w postaci: odwodnienia, dezynterii, przedłużającej się lub przewlekłej biegunki, poinfekcyjnego zespołu jelita drażliwego (PI-IBS), który pojawia się u 3-17% chorych na biegunkę podróżnych.

Częstość zachorowania wynosi obecnie pomiędzy 10% a 40%, podczas  gdy przed dwiema dekadami wynosiła 65%. Za państwa o wysokim ryzyku zachorowania uważa się takie, gdzie zapadalność w ciągu pierwszych dwóch tygodni pobytu wynosi powyżej 20% (większość państw Afryki, południowa Azja, Ameryka Srodkowa), średniego ryzyka: 8-20% (pozostałą część Azji i Ameryka Południowa) i niskiego ryzyka: poniżej 8% (większość państw europejskich).

Badacze wykazali, że zapadalność spada wraz z upływem czasu np. w Kenii zapadalność na biegunkę podróżnych w ciągu pierwszych dwóch tygodni pobytu wynosi 36,7%, w ciągu trzeciego tygodnia spada do 9,9%, a w czwartym tygodniu wynosi ona 3,3%.

Do zakażenia dochodzi drogą fekalno-oralną poprzez konsumpcję skażonego pokarmu lub napojów. Najczęstszymi patogenami są: ETEC (Enterotoksynogenny szczep E.Coli), EAEC (Enteroagregacyjny E.Coli), Norvovirurs, Rotavirus, Salmonella Spp., Campylobacter Jejuni, Shigella Spp. Aeromonas Spp, Plesimonas shigelloides, enterotoksynogenny Bacteroides Fragilis, Vibrio Spp., oraz pasożyty: Giardia Duodenalis, Cryptosporidium Spp., Entamoeba Histolytica, Microsporidium Spp. oraz rosnący na znaczeniu Arcobacter Spp.. W pozostałych przypadkach (10-40%) nie udaje się ustalić etiologii.

Autorzy podkreślają, że w zapobieganiu biegunce podróżnych chemioprofilaktyka (pomimo iż zmniejsza ona zapadalność na biegunkę podróżnych o 90%) powinna być ograniczona tylko dla osób ze zwiększonym ryzykiem poważnych powikłań biegunki, ze względu na obawy pojawienia się antybiotykooporności wśród drobnoustrojów środowiskowych jak i naturalnej flory bakteryjnej jelita. Antybiotykiem pierwszego rzutu w leczeniu biegunki jest ciprofloksacyna lub lewofloksacyna, poza rejonami w południowej i południowo-wschodniej Azji, gdzie lekiem pierwszego wyboru jest azytromycyna ze względu na  szczepy Campylobacter jako częsty czynnik etiologiczny.

Według autorów biegunka podróżnych pozostaje powszechnym problemem. Turyści powinny być informowani o ryzyku, metodach zapobiegania i leczenia w przypadku, gdyby to ich dotknęła ta przypadłość. Naukowcy podkreślają też potrzebę dalszych badań powikłań długoterminowych biegunki, znaczenia naturalnej flory jelita grubego oraz grup ryzyka zachorowań.

Opracowane na podstawie: JAMA / 6 stycznia 2015
Magdalena Cieplak

Dodaj komentarz