Wpływ samodzielnego monitorowania wartości ciśnienia i doboru dawek leków na wartość ciśnienia skurczowego wśród pacjentów wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego

Richard J. McManus i wsp – Effect of Self-monitoring and Medication Self-titration on Systolic Blood Pressure in Hypertensive Patients at High Risk of Cardiovascular Disease. The TASMIN-SR Randomized Clinical Trial LINK: JAMA 2014;312:799

W Journal of American  Medical Association opublikowano pracę oryginalną porównującą dwa sposoby postępowania z pacjentami z nadciśnieniem tętniczym wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego. Pierwszy był standardowym sposobem opieki, zaś drugi polegał na samodzielnym monitorowaniu wartości ciśnienia oraz samodzielnym doborze dawek leków hipotensyjnych i ewentualnie dołączaniu innego leku wg. uzgodnionego planu. W drugiej grupie pacjenci odbyli 2-3 sesje godzinnych szkoleń w zakresie pomiaru ciśnienia oraz doboru dawek leku.

Do randomizowanej próby włączono 552 pacjentów w wieku co najmniej 35 lat z wywiadem udaru, choroby wieńcowej, cukrzycy lub przewlekłej choroby nerek, których wyjściowe wartości ciśnienia tętniczego wynosiły co najmniej 130/80 mm Hg. Chorzy byli rekrutowani spośród pacjentów 59 lekarzy pierwszego kontaktu pracujących w Wielkiej Brytanii. Docelowymi wartościami ciśnienia w pomiarach gabinetowych było 130/80 mm Hg, a w pomiarach domowych 120/75 mm Hg. Punktem końcowym była różnica w wartościach ciśnienia pomiędzy grupami po 12 miesiącach leczenia.

Dane dotyczące punktu końcowego udało się ustalić u 450 pacjentów (81%). Średnie wyjściowe ciśnienie w grupie interwencji wyniosło 143.1/80.5mm Hg, zaś w grupie kontrolnej 143.6/79.5mm Hg. Po 12 miesiącach średnie ciśnienie spadło do 128.2/73.8 mm Hg w grupie interwencji i do 137.8/76.3 mm Hg w grupie kontrolnej. Różnica pomiędzy grupami w wartościach ciśnienia skurczowego wyniosła 9.2 mm Hg (95%CI, 5.7-12.7) zaś rozkurczowego 3.4 mm Hg (95%CI, 1.8-5.0). Różnica ta była już widoczna po 6 miesiącach.

W czasie obserwacji w obu grupach wzrosła ilość stosowanych leków hipotensyjnych, ale wzrost ten był wyraźniejszy w grupie z interwencją. Nie było istotnych różnic pomiędzy grupami jeśli chodzi skutki uboczne leków, chociaż działania niepożądane były dość częste (np. obrzęki około 35%, zaburzenia snu ok. 35%, suchość w ustach ok. 30%, kaszel ok. 30%).

W podsumowaniu autorzy zwracają uwagę, że samodzielne monitorowanie wartości ciśnienia oraz samodzielny dobór dawek leków może być skutecznym sposobem postępowania u pacjentów wysokiego ryzyka, u których nie udało się osiągnąć optymalnej kontroli ciśnienia sposobem standardowym. Niezbędne jest odpowiednie przeszkolenie i motywacja pacjentów oraz profesjonalny nadzór.

Opracowane na podstawie: JAMA / 27 sierpnia 2014
Magdalena Lipczyńska