Prewencja w raku żołądka

Rolando Herrero – Prevention of Gastric Cancer LINK: JAMA 2014;312:1197

Na łamach JAMA ukazała się praca Rolando Herrero i wsp. dotycząca prewencji raka żołądka.

Szacuje się, że w tym roku z powodu raka żołądka umrze 700 tysięcy ludzi, co stawia tę chorobę na trzecim miejscu pod względem zgonów z powodu chorób nowotworowych na świecie (po raku płuc i wątroby). Liczba nowo rozpoznanych raków żołądka będzie wzrastać w nadchodzących latach głównie ze względu na rosnącą populację osób starszych. Niestety, prewencji tej choroby nie poświęca się wystarczająco dużo uwagi i środków zdrowia publicznego.

Większość przypadków raka żołądka powiązana jest z zakażeniem Helicobacter pylori. Do niedawna nie wykazano  w randomizowanych badaniach korzyści z badań przesiewowych w kierunku tej infekcji oraz leczenia osób zakażonych. Ostatnio w pojedynczych doniesieniach stwierdzono jednak korzyści z takiego postępowania. Dane te nie rozsiewają jednak wątpliwości na temat potencjalnych korzyści i szkodliwości interwencji oraz relatywnego niepowodzenia terapii antybiotykowej. Ponadto w badaniach brali udział głównie pacjenci rasy żółtej, więc trudno ich wyniki ekstrapolować na wszystkich chorych.

Badania populacyjne wykazały, że leczenie infekcji Helicobacter pylori wpływa na zmniejszenie częstości wizyt z powodu dyspepsji, zapobiega powstawaniu wrzodów trawiennych, jednak może zwiększać ryzyko raka gruczołowego przełyku. Może także być jedną z przyczyn prowadzących do wzrostu częstości występowania opornych na antybiotyki patogenów w populacji. Zmienia także kompozycję flory jelitowej, czego konsekwencje kliniczne nie są znane.

Z drugiej strony badania przesiewowe w kierunku Helicobacter pylori są powszechnie akceptowane i niedrogie, podobnie jak leczenie zakażonych pacjentów. W grudniu 2013r.  International Agency for Research on Cancer wydała rekomendacje, według których decyzje o prowadzeniu badań przesiewowych i eradykacji powinny być podejmowane w poszczególnych krajach, uwzględniając populacyjne  zagrożenie chorobą, inne priorytety zdrowotne i aspekty ekonomiczne.

W ciągu kolejnych 10 lat zakończy się kilka randomizowanych badań, co być może wyjaśni część wątpliwości dotyczących skriningu i leczenia zakażenia Helicobacter pylori. Ocena skuteczności programów przesiewowych wymaga danych dotyczących występowania w populacji nosicielstwa tej bakterii oraz raka żołądka oraz danych pozwalających na identyfikację populacji szczególnie wysokiego ryzyka. Niektóre kraje powinny w pierwszej kolejności zająć się poprawą w zakresie uzupełniania rejestru nowotworów. Elementy interwencji, takie jak wiek pacjentów w grupie docelowej czy schemat leczenia mogą być określone na podstawie wyników badań kosztoefektywności, analizy dostępnych środków i możliwości organizacji zdrowia publicznego. Wprowadzone programy powinny zawierać dane dotyczące możliwości stosowania się pacjentów do skriningu, kosztów, skuteczności i możliwych skutków ubocznych.

Opracowane na podstawie: JAMA / 24 września 2014
Magdalena Wiśniewska