Doustne leczenie nawracających zakażeń Clostridium difficile

Ilan Youngster i wsp – Oral, Capsulized, Frozen Fecal Microbiota Transplantation for Relapsing Clostridium difficile Infection LINK: JAMA online (dostepny pełen tekst)

Nawracające oporne na leczenie zakażenia Clostridium difficile (CDI) stanowią poważne źródło powikłań i zgonów u dzieci i dorosłych. Standardowe leczenie doustną wankomycyną lub metronidazolem coraz częściej kończy się niepowodzeniem. Nawroty występują u około 30% chorych po pierwszym epizodzie i u do 60% chorych po 2 lub więcej nawrotach choroby. Występowanie szczepu NAP1/BI/027 wiąże się z jeszcze większą częstością występowania niepowodzeń leczenia. Wykazano wprawdzie, że fidaksomycyna zmniejsza częstość nawrotów ale jej skuteczności nie badano u chorych z wieloma nawrotami a stosowanie ograniczają wysokie koszty terapii.

Transplantacja flory jelitowej kału (Fecal microbiota transplantation, FMT), czyli rekonstrukcja prawidłowej flory poprzez przeniesienie jej ze stolca osoby zdrowej, stanowi skuteczny sposób leczenia nawrotów CDI.  W większości przypadków procedury te wykonuje się za pomocą preparatów świeżego stolca uzyskiwanego od spokrewnionych dawców. Takie postępowanie napotyka na bariery praktyczne, takie jak konieczność  wcześniejszej identyfikacji dawców i wykonania badań przesiewowych, co uniemożliwia interwencję w stanach ostrych. Co więcej świeże próbki można podawać w ciągu do 6 godzin od pobrania, co utrudnia ich praktyczne zastosowanie.

Autorzy pracy opublikowanej na łamach Journal of the American Medical Association opisali niedawno zastosowanie mrożonej FMT pobranej od starannie wybranych zdrowych niespokrewnionych dawców i dostarczonej biorcom za pomocą sondy nosowo-żołądkowej, zamiast kolonoskopii.

W aktualnym doniesieniu autorzy przedstawili wyniki zastosowania FMT w postaci zamrożonych kapsułek, które można podawać doustnie, unikając interwencji gastroenterologicznych. Podawanie FMT w postaci kapsułek nie spowodowało poważnych działań niepożądanych. Ustąpienie biegunki po pojedynczym FMT za pomocą kapsułek uzyskano u 14 chorych (70%; 95%CI, 47%-85%). Z grupy 6 osób nie reagujących na pierwsze podanie FMT, po ponownym podaniu u 4 uzyskano ustąpienie biegunki, łącznie uzyskując 90% (95%CI, 68%-98%) skuteczność kliniczną (18/20 chorych). Liczba stolców na dobę uległa zmniejszeniu z mediany 5 w dniu poprzedzającym podanie kapsułek do 2 w dniu 3 (P = .001) oraz do 1 po 8 tygodniach (P < .001). Oceniane przez chorych samopoczucie wrosło w 10-punktowej skali z  5 (mediana) do 8 (P = .001).

A zatem, jak podsumowują autorzy, we wstępnym badaniu na grupie  chorych  z nawracającą CDI,  FMT za pomocą mrożonych kapsułek zawierających florę jelitową od niespokrewnionych dawców, okazało się interwencją skuteczną. Konieczne są dalsze badania, które pozwolą potwierdzić długoterminową skuteczność i bezpieczeństwo tej interwencji.

Opracowane na podstawie: JAMA / 11 października 2014
Magdalena Lipczyńska