Cukrzyca typu 2 a ryzyko nowotworu

L. Szablewski – Diabetes mellitus influences on cancer risk. LINK: Diabetes Metab Res Rev 2014

L. Szablewski w artykule przeglądowym przedstawił powiązanie między cukrzycą a chorobami nowotworowymi. W tej relacji można przede wszystkim wyróżnić zależność spowodowaną cukrzycą typu 2. Podstawą tego powiązania jest nie tylko hiperglikemia, ale także szereg innych mechanizmów zaburzonych w tej jednostce chorobowej.

Cukrzyca typu 2 zwiększa ponad dwukrotnie ryzyko nowotworu wątroby, trzustki i endometrium. Około 1,2-1,5 krotnie wzrasta ryzyko raka jelita grubego, piersi i raka pęcherza moczowego. Dla raka płuc, nerki, chłoniaka  ryzyko to jest bliskie jedności, a dla nowotworu prostaty mniejsze od jedności.

Metaanalizy sugerują, że wystąpienie nowotworu u chorego na cukrzycę kojarzy się ze zwiększoną śmiertelnością w porównaniu z rozwojem tego samego nowotworu u pacjenta bez zaburzeń metabolizmu glukozy.

W analizie przyczyn wskazano szereg czynników, których nadmierna ekspresja w cukrzycy typu 2 może sprzyjać procesom onkogenezy. Jednym z nich jest nadmierna ekspresja interleukiny-6, a ponadto wymieniane są takie czynniki jak TNF alfa, PAI-1 i wolne kwasy tłuszczowe oraz białka chemotaktyczne dla monocytów. Zależny częściowo od tych mechanizmów długotrwały, o niskim nasileniu proces zapalny może być  mechanizmem sprzyjającym onkogenezie.

Jednym z powszechnie dyskutowanych czynników onkogennych w cukrzycy typu 2 jest  hiperinsulinemia. Z jednej strony nadmierne stężenie insuliny może pobudzać receptory dla insulinopodobnego czynnika wzrostu typu 1, z drugiej pobudzenie receptorów insulinowych na komórkach nowotworowych zwiększa ich aktywność mitogenną. Stwierdzono, również, że insulina hamuje w komórkach wątroby produkcję i sekrecję białek wiążących insulinopodobny czynnik wzrostu, co zwiększa dostępność dla komórek nowotworowych tej ostatniej substancji.

Zwiększona w cukrzycy ekspresja estrogenów sprzyja nowotworom sutka i endometrium, natomiast zmniejszone stężenie androgenów zmniejsza ryzyko zachorowania na raka prostaty.

Również hiperglikemia towarzysząca cukrzycy może niezależnie stymulować procesy onkogenezy. Komórki nowotworowe w produkcji ATP w większym stopniu, korzystają z procesów glikolizy niż syntezy w mitochondriach, co wiąże się z bardziej nasiloną hipoksją w tkankach nowotworowych. Hiperglikemia, może więc faworyzować ten mechanizm energetyczny i sprzyjać ekspansji nowotworów.

Problem rozwoju  chorób nowotworowych u pacjentów na cukrzycę wymaga nie tylko przyjrzenia się z punktu widzenia epidemiologii, ale również stosowania specyficznych sposobów prewencji. Zdaniem autorów została ona nieco zaniedbana kosztem prewencji i leczenia powikłań o charakterze mikroangiopatii i makroangiopatii.

Opracowane na podstawie: Internet / 11 sierpnia 2014
Marek Kowrach

Dodaj komentarz