Szanse i wyzwania światowej neurologii

Gretchen L. Birbeck i wsp – Global Opportunities and Challenges for Clinical Neuroscience LINK: JAMA 2014;331:1609

Na łamach JAMA ukazała się praca Gretchen L. Birbeck i wsp. dotycząca wyzwań współczesnej neurologii.

Obecnie obserwuje się rosnącą częstość występowania chorób neurodegeneracyjnych i naczyniowych układu nerwowego oraz znaczny koszt opieki nad pacjentami z tymi schorzeniami. Ponadto rośnie ilość pacjentów z rzadkimi chorobami neurologicznymi, którzy również wymagają właściwego postępowania. Szacuje się, że do 2030 roku ilość osób z otępieniem na świecie wzrośnie do 70 milionów, a w 2050 roku przekroczy 115 milionów, przy czym większość z nich będzie żyła w krajach o niskim i średnim przychodzie. Liczba udarów mózgu, czyli jednej z głównych przyczyn niepełnosprawności długoterminowej, również wzrośnie znacznie w przeciągu kolejnej dekady.

Aktualnie dostępna wiedza wskazuje, że udarom mózgu można zapobiegać i że można opóźnić początek choroby Alzheimera, a skoordynowana opieka może poprawić rokowanie u pacjentów z tymi chorobami. Nadal jednak nie wiadomo, jak zapewnić wprowadzenie praktyk o największej efektywności kosztowej, zmienić styl życia populacji, zapewnić właściwą opiekę dla pacjentów w różnych krajach świata i jak właściwie zarządzać ograniczonymi funduszami. Niektóre kraje o niskim lub średnim przychodzie (Meksyk, Chiny) wprowadziły zmiany w polityce zdrowotnej zmierzające do poprawy standardu opieki. Kraje grupy G8 zaplanowały 12 celów badań naukowych dotyczących otępienia.

Ponad 90% chorób neurologicznych to jednostki rzadkie, dotykające poniżej 0,07% populacji. Badania molekularne pozwoliły na zdefiniowanie tych jednostek oraz wprowadzenie nowych terapii. W USA, Włoszech, Chinach i Wielkiej Brytanii powstały zespoły badające takie choroby, co pozwoli na poprawę diagnostyki i leczenia. Część z rzadkich schorzeń wiąże się z czynnikiem zakaźnym – przykładem może być choroba kuru. Badania nad tą jednostką zaowocowały Nagrodą Nobla i doprowadziły do poznania biologii białek prionowych, co stało się podwaliną wiedzy o wielu chorobach neurodegeneracyjnych. Duża część badań nad neuropatologią prowadzona jest w populacjach krajów rozwijających się. Choroby tropikalne niekoniecznie są rzadkie –  przykładem może być padaczka w krajach tropikalnych. Padaczka według Banku Światowego znajduje się wśród pięciu schorzeń, które można skutecznie leczyć przy pomocy dostępnych środków finansowych, jednak w krajach biednych ponad 80% przypadków pozostaje nieleczonych. Brakuje także lekarzy, zwłaszcza, że medycy z krajów rozwijających się często emigrują do krajów bogatszych.

W związku z rosnącymi kosztami opieki nad pacjentami z ciężkimi schorzeniami neurologicznymi, finansowanie badań w ich zakresie musi się zmienić. Aby sprostać potrzebom Amerykanów w tej dziedzinie należy zmienić priorytety i uczynić priorytetem kształcenie w globalnej neurologii.

Opracowane na podstawie: JAMA / 30 kwietnia 2014
Magdalena Wiśniewska