Jak zmniejszyć ryzyko samobójstwa?

M. Olfson, S.C. Marcus i J.A. Bridge – Focusing suicide prevention on periods of high risk LINK: JAMA 2014;311:1107

Na łamach JAMA, w jednym z artykułów opinii, zwrócono uwagę na rosnącą  częstość samobójstw w Stanach Zjednoczonych. Wskaźnik samobójstw w 2000 roku wyniósł w USA 10,4/100000, natomiast w 2010 roku 12,1/100000, co można przeliczyć na 38000 zgonów z powodu samobójstw rocznie. Istnieje więc potrzeba wprowadzenia odpowiednich działań prewencyjnych.

Autorzy opinii zwracają uwagę na dwa okresy, w którym niedostatek specjalistycznej opieki psychiatrycznej ma szczególnie duże znaczenie dla zwiększonej częstości powtórnych prób samobójczych. Jednym z nich jest okres bezpośrednio po hospitalizacji psychiatrycznej. W pierwszym miesiącu po wypisaniu z oddziału psychiatrycznego, według oceny badaczy z Danii, popełnianych jest aż 39% wszystkich prób samobójczych, które będą popełnione w okresie rocznej obserwacji tej grupy pacjentów. Patrząc z perspektywy szerszej w okresie 3 miesięcy od wypisania z oddziału psychiatrycznego popełnianych jest 24% wszystkich samobójstw.

Podobną grupę wysokiego ryzyka stanowią nastolatkowie i dorośli, którym udzielana jest pomoc w oddziałach pomocy doraźnej w sytuacji dokonanego samouszkodzenia. 0,9% osób tej grupy zginie w okresie 3 miesięcy na skutek próby samobójczej. Oszacowano, że 15% osób, które dokonało prób samobójczych zakończonych zgonem, w okresie poprzedzającego roku było konsultowanych w oddziałach pomocy doraźnej z powodu samouszkodzenia. Ponadto około 50% pacjentów z  samouszkodzeniem nie jest wówczas konsultowana przez psychiatrę.

Zapewnienie właściwej i wczesnej opieki psychiatrycznej w tych  szczególnych grupach ryzyka chorych pozwoli ograniczyć częstość prób samobójczych, także tych, których efektem jest zgon. Dane ze wczesnych interwencji wskazują, że zarówno wczesna opieka po wypisie z oddziałów psychiatrycznych i właściwa diagnoza zaburzeń psychicznych u osób z samouszkodzeniem w oddziałach pomocy doraźnej zmniejsza ryzyko kolejnych prób samobójczych lub samouszkodzeń. Zapewnienie specjalistycznej pomocy w okresach kryzysowych ma wiec szczególne znaczenie w zmniejszaniu częstości aktów samobójczych.

Opracowane na podstawie: JAMA / 19 marca 2014
Marek Kowrach