Porównanie agomelatyny z SSRI i SNRI w leczeniu ciężkiej depresji: metaanaliza randomizowanych badań klinicznych typu „head-to-head”

Kai-Lin Huang, i wsp – Comparison of agomelatine and selective serotonin reuptake inhibitors/ serotoninu2013norepinephrine reuptake inhibitors in major depressive disorder: A meta-analysis of head-to-head randomized clinical trials LINK: Aust N Z J Psychiatry 2014 online

Agomelatyna jest nowym lekiem przeciwdepresyjnym o unikatowym działaniu agonistycznym wobec receptorów melatoninowych typu 1A (MTNR1A) oraz 1B ( MTNR1B) oraz antagonistycznym dla receptora serotoninergicznego  5-HT-2C. Badania z udziałem chorych z ciężkim epizodem depresyjnym sugerują wyższość agomelatyny w zakresie skuteczności i bezpieczeństwa, w porównaniu z selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (ang. selective serotonin reuptake inhibitors, SSRI) oraz inhbitorami wychwytu zwrotnego serotoniny/noradrenaliny (ang. serotonin–norepinephrine reuptake inhibitors, SNRI).

W metaanalizie opublikowanej na łamach Australian & New Zealand Journal of Psychiatry oceniono skuteczność, akceptowalność oraz bezpieczeństwo stosowania agomelatyny w porównaniu z lekami z grupy SSRI oraz SNRI w terapii ciężkiego epizodu depresyjnego. Dokonano przeglądu elektronicznych baz danych w celu identyfikacji randomizowanych kontrolowanych badań klinicznych bezpośrednio („head-to-head’) porównujących skuteczność agomelatyny i leków z grupy SSRI lub SNRI w leczeniu epizodu ciężkiej depresji.  Oceniano odpowiedź na leczenie i odsetek remisji zarówno w fazie ostrej (6-12 tygodni), jak i w dłuższym okresie obserwacji (24 tygodnie), a także zmiany w skali oceny depresji, subiektywną poprawę snu, odsetek chorych, którzy nie ukończyli badań oraz częstość występowania działań niepożądanych.

Metaanaliza objęła sześć badań typu „head-to-head”, w których ogółem wzięło udział 1871 pacjentów. W ostrej fazie choroby stosowanie agomelatyny wiązało się z uzyskaniem wyższego odsetka odpowiedzi na leczenie  w stosunku do leków z grupy SSRI oraz SNRI (ryzyko względne, ang. relative risk [RR] 1,08; 95% przedział ufności [CI] 1,02–1,15). Jednakże, w dalszej fazie obserwacji wskaźnik odpowiedzi na leczenie agomelatyną nie różnił się istotnie od pozostałych leków (RR 1,08; 95% CI 0,96–1,21). Analiza remisji wykazała, że stosowanie agomelatyny pozwalało na uzyskanie wyższego odsetka remisji w ostrej fazie (RR 1,12; 95% CI 1,01–1,24). W dalszym okresie obserwacji ryzyko względne remisji dla agomelatyny wyniosło natomiast 1,10 (95% CI 0,96–1,25).

Agomelatyna oddziaływała lepiej na jakość snu pacjentów ocenianą za pomocą kwestionariusza Leeds Sleep Evaluation Questionnaire-Quality of Sleep (średnia różnica 4,05; 95% CI 0,61–7,49). Nie stwierdzono różnicy w częstości przerywania terapii z powodu braku skuteczności pomiędzy agomelatyną a lekami z grupy SSRI/SNRI (RR 0,74; 95% CI 0,42–1,28). Pacjenci przyjmujący agomelatynę rzadziej natomiast przerywali leczenie z powodu działań niepożądanych (RR 0,38; 95% CI 0,25–0,57).

Podsumowując, agomelatyna charakteryzuje się wyższą skutecznością w leczeniu ciężkiej depresji w porównaniu z lekami z grupy SSRI i SNRI. Różnica w skuteczności nie była jednak istotna z klinicznego punktu widzenia. Z uwagi na unikalne właściwości chronobiotyczne, agomelatyna może być szczególnie użyteczna w leczeniu ciężkiej depresji u pacjentów z zaburzeniami rytmu dobowego.

Opracowane na podstawie: Internet / Marzec 2014
Ewa Kowalik