Meta-analiza publikowanych i niepublikowanych wyników badań poświęconych skuteczności przeciwdepresyjnej agomelatyny

David Taylor i wsp – Antidepressant efficacy of agomelatine: meta-analysis of published and unpublished studies LINK: BMJ 2014;348:g1888 (dostępny pełen tekst)

Na łamach British Medical Journal ukazała się   meta-analiza badań poświęconych skuteczności przeciwdepresyjnej agomelatyny. Jej autorzy przypominają, że agomelatyna to nowy lek przeciwdepresyjny zarejestrowany w Unii Europejskiej w roku 2009. Uważa się, że lek działa antagonistycznie wobec receptorów 5HT2C i jednocześnie agonistycznie wobec receptorów melatoninergicznych MT1/MT2. Agomelatyna ma tym samym, jak piszą autorzy, unikalne właściwości farmakologiczne, nie wpływając bezpośrednio na neuronalny wychwyt serotoniny, norepinefryny i dopaminy.

Uprzednia meta-analiza opublikowanych badań wskazuje na dużą skuteczność leku w dużej depresji  (szacowana wielkość efektu – effect size: 0.26 w porównaniu z placebo). Ze względu na zjawisko częstszego publikowania badań  o wynikach pozytywnych (tendencyjność publikacyjna) autorzy postanowili dokonać analizy wyników zarówno publikowanych jak i niepublikowanych badań z agomelatyną.

Łącznie zidentyfikowano 20 prób klinicznych z udziałem 7460 chorych (11 badań opublikowanych, cztery z bazy danych European Medicines Agency, oraz 5 badań z bazy danych producenta).  W 12 badaniach z udziałem 3951 chorych agomelatyna  okazała się istotnie skuteczniejsza od placebo (wielkość efektu 0.24; 95% CI 0.12 do 0.35) z relatywnym prawdopodobieństwem odpowiedzi na leczenie wynoszącym 1.25 (1.11 do 1.4). W 11 badaniach, w których przedstawiono dane dotyczące częstości remisji,  różnica nie osiągnęła istotności statystycznej  pomiędzy grupami agomelatyny i placebo (1.22, 0.97 do 1.53).  W 13  badaniach z aktywnymi komparatorami (n=4559)  agomelatyna okazała się podobnie skuteczna jak inne leki przeciwdepresyjne (relatywne  ryzyko 1.01, 0.94 do 1.09), przy braku różnic w częstości remisji (0.97, 0.79 do 1.20). Badacze odnotowali istotną niejednorodność większości analiz ale z niskim ryzykiem związanym z tendencyjnością. W badaniach publikowanych częściej niż niepublikowanych wskazywano na przewagi agomelatyny.

Łącznie, jak odnotowują autorzy meta-analizy, agomelatyna okazała się skutecznym lekiem przeciwdepresyjnym, o podobnej skuteczności do innych antydepresantów.

Opracowane na podstawie: BMJ / 19 marca 2014
Magdalena Lipczyńska