Czas odwiesić biały fartuch? Epidemiolodzy o zapobieganiu zakażeń przenoszonych przez odzież

Bridget M. Kuehn – Time to Hang Up the White Coat? Epidemiologists Suggest Ways to Prevent Clothing From Spreading Infection LINK: JAMA 2014;311:786

Na łamach JAMA ukazała się praca Bridget M. Kuehn dotycząca rozprzestrzeniania się infekcji poprzez odzież medyczną.

Biały fartuch jest symbolem zawodu lekarskiego, jednak może on być siedliskiem groźnych patogenów. Aby zminimalizować potencjalne ryzyko dla pacjentów, Society for Healthcare Epidemiology of America (SHEA) sugeruje, aby przed spotkaniem z pacjentem zdjąć fartuch lub przedsięwziąć inne kroki w celu zapobiegania rozprzestrzeniania się zakażeń drogą odzieży.

Nie ma badań, które wykazałyby bezpośredni związek między ubraniami personelu medycznego a zakażeniami szpitalnymi, jednak stwierdzono, że często fartuchy, uniformy i krawaty są skolonizowane przez groźne patogeny (Staphylococcus aureus, w tym szczepy metycyliooporne, czy enterokoki oporne na wankomycynę). W związku z brakiem jednoznacznych dowodów SHEA stworzyło rekomendacje na zasadzie dobrowolności dla pracowników ochrony zdrowia dotyczące minimalizacji potencjalnego rozprzestrzeniania się patogenów tą drogą. Nie jest to pierwsza organizacja, która zajęła się tym problemem, w 2008 roku brytyjski National Health Service zalecił lekarzom nienoszenie białych fartuchów, długich rękawów, zegarków, bransoletek i krawatów, propozycja ta spotkała się jednak z oporem i krytyką, ze względu na brak przekonujących dowodów.

Niektórzy sugerują jednak, żeby zanim będą dostępne wyniki analiz, w pierwszym rzędzie należy skoncentrować się na działaniach zmniejszających ewentualne ryzyko zakażenia, czyli właściwym myciu rąk i kąpielach skolonizowanych chorych w roztworze chlorheksydyny. Zalecane jest także noszenie krótkich rękawów, codzienne pranie fartuchów lub zdejmowanie ich przed kontaktem z chorymi, czyszczenie stetoskopów, identyfikatorów i innych przedmiotów mających styczność z pacjentami przed badaniem następnego chorego, noszenie zamkniętego obuwia i codzienne pranie ubrań mogących mieć kontakt z pacjentami z użyciem protokołów eliminacji bakterii.

Podkreśla się, że zalecenia te nie mają na celu całkowitego wyeliminowania białych fartuchów, tylko zwrócenie uwagi na problem ryzyka zakażeń związanego z odzieżą medyczną. W niektórych ośrodkach wprowadzona została już zasada nienoszenia fartucha, biżuterii i krawata oraz podwijania rękawów. Niektórzy chorzy nadal woleliby, żeby lekarze ubierali się bardziej formalnie, jednak w ankietach wykazano, że pacjenci przedkładają higienę ponad strój.

Opracowane na podstawie: JAMA / 26 lutego
Magdalena Wiśniewska