Biomarkery w depresji

A.L. Lopresti i wsp – A review of peripheral biomarkers in major depression: the potential of inflammatory and oxidative stress biomarkers LINK: Progress in Neuro-Psychopharmacology & Biological Psychiatry 2014;48:102

Na łamach Progress in Neuro-Psychopharmacology & Biological Psychiatry przedstawiono artykuł poglądowy omawiający dotychczasową wiedzę na temat biomarkerów depresji.

Rozwijająca się wiedza w tym obszarze nie tylko czerpie z innych dziedzin medycyny, gdzie znaczenie biomarkerów zostało docenione, ale również ma swoje uzasadnienie w patofizjologii depresji. Wprawdzie diagnostyka schorzenia opiera się na kryteriach klinicznych uzyskanych w trakcie zbierania wywiadu od chorego, ale u jej podłoża leżą procesy biologiczne bezpośrednio uczestniczące w zmianach funkcji neuronów.

Jednymi z ważnych czynników są zaburzenia funkcji neuroprzekaźników, zmiany o charakterze zapalnym, a także procesy oksydacyjne. Część z nich wydaje się być aktywowana ogólnie i aktywność biomarkerów można oceniać poprzez proste pobranie krwi. Celem oznaczenia biomarkerów w depresji ma być uwiarygodnienie diagnozy, ocena rokowania i odpowiedzi na leczenie. W wybranych przypadkach diagnostyka biochemiczna może być użyteczna w różnicowaniu podtypów depresji np. melancholijnej, czy też z dominującą maską somatyczną, u osób nastoletnich, czy też powiązanych z większą skłonnością do samobójstw.

Wśród czynników, które były badane jako biomarkery depresji, wymienia się białko C-reaktywne, czynnik martwicy nowotworów alfa, czy też interleukinę 6. Jedną z prozapalnych cząsteczek uczestniczących w patofizjologii depresji jest  produkowana przez makrofgi neopteryna. Ważną grupę stanowią metabolity tryptofanu, na których tworzenie poprzez enzym indoloamino-2,3-dioksygenazę, wpływają procesy regulowane przez zapalne cytokiny. Poszczególne metabolity tych przemian mogą  działać neuroptotekcyjnie lub sprzyjać utrwalaniu depresji (przykładem pierwszej grupy  jest kwas kinureninowy). Biomarkery stresu oksydoredukcyjnego to m.in. malonylodialdehyd, isoprostany, dysmutaza nadtlenkowa, glutation, reduktaza glutationu.

Należy jednak pamiętać, że związek poszczególnych markerów z depresją i  efektami terapii jest zmienny i nie zawsze jest powtarzalny. Przeprowadzenie bardziej rygorystycznych badań pozwoli lepiej wykorzystać praktyczny potencjał tych biomarkerów w postępowaniu z chorymi z depresją.

Opracowane na podstawie: Internet / Styczeń 2014
Marek Kowrach