Śmiech a zdrowie: przegląd literatury

Ferner RE, Aronson JK – Laughter and MIRTH (Methodical Investigation of Risibility, Therapeutic and Harmful): narrative synthesis LINK: BMJ 2013;347:7274 (dostępny pełen tekst)

Na łamach świątecznego wydania British Medical Journal ukazał się artykuł będący przeglądem literatury na temat korzystnych i szkodliwych efektów śmiechu, napisany „z lekkim przymrużeniem oka.”

Przeglądając piśmiennictwo od 1946 do 2013 roku autorzy wyodrębnili 3 kategorie artykułów: artykuły badające korzyści płynące ze śmiechu, artykuły opisujące szkodliwe jego efekty oraz artykuły na temat stanów powodujących śmiech patologiczny. W pierwszej kategorii znalazło się 85 prac, w drugiej 114, zaś w trzeciej 586.

Wśród korzyści płynących ze śmiechu autorzy wymieniają: zmniejszenie uczucia złości, niepokoju, depresji, stresu, redukcję napięcia, podniesienie progu bólu, zmniejszenie ryzyka wystąpienia zawału serca, poprawę funkcji płuc, zwiększenie wydatku energetycznego (15 minutowy śmiech powoduje wydatek energetyczny ok. 40 kcal) oraz zmniejszenie poziomu glukozy we krwi.

Śmiech może także powodować skutki niekorzystne. Są wśród nich omdlenia, pęknięcie serca i przełyku, uwięźnięcie przepukliny brzusznej, wywołanie napadu astmy, powstanie rozedmy płuc, wystąpienie katapleksji, bóle głowy, dyslokacja szczęki, nietrzymanie moczu.  Śmiech zaraźliwy jest w stanie rzeczywiście spowodować rozprzestrzenienie się infekcji, czemu potencjalnie można zapobiec ”śmiejąc się w kułak”.

Wśród patologicznych przyczyn śmiechu autorzy wymieniają epilepsję (napady śmiechu), guzy mózgu, zespół Angelmana, udary, stwardnienie rozsiane, stwardnienie zanikowe boczne czy chorobę neuronu ruchowego.

A zatem śmiech nie w każdym przypadku daje korzystny efekt. Ostatecznie jednak zdaniem autorów ryzyko szkody jest niższe niż zysk, który może przynieść każda forma śmiechu.

Opracowane na podstawie: BMJ / 12 grudnia 2013
Magdalena Lipczyńska