Wytyczne terapii nadciśnienia tętniczego u dorosłych – JNC 8

Paul A. James i wsp – 2014 Evidence-Based Guideline for the Management of High Blood Pressure in Adults Report From the Panel Members Appointed to the Eighth Joint National Committee (JNC 8) LINK: JAMA. 2014;311(5):507 (dostępny pełen tekst)

Nadciśnienie tętnicze jest najczęstszym schorzeniem występującym wśród pacjentów w podstawowej opiece zdrowotnej. Może ono prowadzić do groźnych powikłań, jeśli nie jest skutecznie leczone.  W grudniowym wydaniu JAMA online ukazał się raport ze spotkania międzynarodowej grupy ekspertów, poświęcony standardom postępowania w nadciśnieniu tętniczym u dorosłych (Eighth Joint National Committee – JNC 8).

Rekomendacje zostały opracowane na podstawie analizy wieloośrodkowych prac randomizowanych z lat 1966-2013. Bezspornie udowodniono korzyści płynące z obniżania ciśnienia tętniczego krwi u chorych >60 r.ż z nadciśnieniem do wartości niższych niż  150/90 mm Hg (klasa zaleceń A). Ustanowienie takich wartości docelowych w tej grupie wiekowej jest nowością w stosunku do poprzednich wytycznych.

Dane literaturowe potwierdzają również zalety obniżania ciśnienia rozkurczowego u chorych w wieku 30-59 lat do wartości niższych niż 90 mm Hg. Brak jest  jednoznacznych obiektywnych danych co do progowych wartości ciśnienia skurczowego u osób młodszych niż 60 lat, jak też ciśnienia rozkurczowego u osób młodszych niż 30 lat. W tej sytuacji eksperci zalecili utrzymywanie ciśnienia tętniczego na poziomie niższym niż 140/90 mmHg w tych grupach chorych. Te same wartości progowe jak i cele terapii są rekomendowane dla osób z nadciśnieniem i cukrzycą lub przewlekłą chorobą nerek.

W niższej klasie zaleceń (B) znalazły się rekomendacje dotyczące wyboru leku pierwszego rzutu w terapii nadciśnienia tętniczego w populacji ogólnej. W opublikowanych wytycznych zaleca się rozpoczynanie terapii nadciśnienia tętniczego od inhibiotorów konwertazy angiotensyny II (ACEi), blokerów receptora angiotensynowego (sartanów), blokerów kanału wapniowego lub diuretyków tiazydowych. Wyjątkiem jest subpopulacja osób czarnoskórych, u których do rozpoczynania leczenia zaleca się blokery kanału wapniowego lub tiazydy. Wytyczne podkreślają korzyści płynące z leczenia osób z nadciśnieniem i przewlekłą chorobą nerek lekami z grup sartanów lub ACEi, co służy poprawie funkcji nerek.

Głównym celem leczenia jest utrzymanie ciśnienia tętniczego poniżej wartości progowej dla danej grupy chorych. W przypadku początkowego niepowodzenia terapii eksperci zalecają zwiększenie dawki leku lub dodanie drugiego leku spośród leków pierwszego wyboru. Następnie należy dodać trzeci lek, z zastrzeżeniem, iż nie należy łączyć sartanów i ACEi. Jeśli mimo to nie uzyskano dobrej kontroli ciśnienia, można użyć leków z innych grup, nie będących lekami pierwszego rzutu. W przypadku nie uzyskania celu terapeutycznego, pomimo tak stosowanego leczenia, pacjenta należy przekazać do ośrodka referencyjnego.

Eksperci podkreślają, iż wymienione rekomendacje mają być tylko wskazówką, a ostateczne decyzje terapeutyczne należą do lekarza leczącego i powinny być dostosowane do indywidualnego pacjenta.

Opracowane na podstawie: JAMA / 5 lutego 2014
Łukasz Jankowski