Suplementacja antyoksydantów – czy zmniejsza umieralność?

Goran Bjelakovic i wsp – Antioxidant Supplements to Prevent Mortality LINK: JAMA 2013;310:1178

Na łamach JAMA ukazała się praca Gorana Bjelakovica i wsp. dotycząca roli antyoksydantów w zmniejszaniu umieralności, będąca streszczeniem przeglądu Cochrane Collaboration. Nadmierny stres oksydacyjny może wiązać się z wieloma chorobami. Istnieje teoria, że poprzez zmniejszanie stresu oksydacyjnego antyoksydanty mogą zapobiegać chorobom i wydłużać życie.

Autorzy przeprowadzili analizę systematyczną 78 randomizowanych badań klinicznych przeprowadzonych z udziałem zdrowych dorosłych (prewencja pierwotna) lub osób ze stabilnymi chorobami przewlekłymi (prewencja wtórna), opublikowanych w latach 1977-2012. Łącznie w badaniach brało udział 296 707 osób, średnia wieku wynosiła 63 lata, 46% stanowiły kobiety. 26 badań dotyczyło 215 900 osób zdrowych, pozostałe – 80 807 pacjentów z chorobami przewlekłymi (choroba wieńcowa, cukrzyca, choroba Alzheimera, schorzenia oczu związane z wiekiem).

Antyoksydanty podawano doustnie, samodzielnie lub w połączeniu z innymi witaminami, składnikami mineralnymi lub innymi interwencjami. Średni czas suplementacji wynosił trzy lata.

Generalnie suplementacja przeciwutleniaczy nie wiązała się ze spadkiem lub wzrostem umieralności, jednak w innym modelu meta-analizy (fixed-effect model) wykazano istotny statystycznie wzrost umieralności. Analiza meta-regresji nie wykazała istotnych różnic w związku przeciwutleniaczy z umieralnością wśród osób zdrowych i tych z chorobami przewlekłymi. W przeprowadzonych analizach szczegółowych stwierdzono, że beta-karoten i witamina E oraz w niektórych badaniach również witamina A wiązały się z istotnie większą umieralnością, witamina C i selen – nie miały wpływu na umieralność.

Podsumowując, suplementacja antyoksydantów nie ma wpływu na umieralność. Autorzy badania nie zalecają ich stosowania w prewencji pierwotnej ani wtórnej. Konieczne są dalsze badania w tym zakresie.

Opracowane na podstawie: JAMA / 18 września 2013
Magdalena Wiśniewska