Wartość podejmowania decyzji terapeutycznych wspólnie z pacjentem – czy oczekujemy zbyt wiele?

Steven J. Katz i wsp – The Value of Sharing Treatment Decision Making With PatientsExpecting Too Much? LINK: JAMA 2013;310:1559

Na łamach JAMA ukazała się praca Stevena J. Katza i wsp. dotycząca podejmowania decyzji terapeutycznych. W ostatnim czasie coraz większy nacisk kładzie się na podejmowanie decyzji terapeutycznych przez lekarza wspólnie z pacjentem i jego rodziną (wspólne podejmowanie decyzji, shared decision making, SDM).

Jest to istotne z kilku powodów. Po pierwsze, pacjent jako podmiot w procesie leczenia ze względów etycznych powinien uczestniczyć w decyzjach go dotyczących.  Poza tym, chorzy, którzy są lepiej poinformowani, lepiej rozumieją korzyści i ryzyko różnych opcji terapeutycznych i w rezultacie są bardziej usatysfakcjonowani ze współpracy z lekarzem.

Ostatnio zwraca się uwagę, że SDM może redukować koszty leczenia i zapobiegać nadmiernemu leczeniu pacjentów. Wydaje się bowiem, że pacjent lepiej poinformowany wybierze raczej terapię rekomendowaną przez lekarza i nie będzie nalegał na bardziej intensywne opcje terapeutyczne, jeśli nie są uzasadnione. W badaniu dotyczącym wpływu programu informowania pacjentów opartego na rozmowach telefonicznych na koszty leczenia wykazano mniejszy odsetek hospitalizacji w grupie objętej programem.

Należy pamiętać jednak, że preferencje chorego  wiążą się ze złożonymi procesami, a niektórzy chorzy mają nierealnie duże oczekiwania w stosunku do metod terapeutycznych. Czasem niemożliwe jest zrealizowanie założeń chorego, nawet w takiej specjalności, jak chirurgia piersi, gdzie wiele decyzji zależy od preferencji pacjentek. Niestety nawet do 20% pacjentek ma przeciwwskazania do operacji oszczędzającej, co jest najczęstszym powodem wykonywania mastektomii w USA.

Promocja SDM jako strategii chroniącej przed nadmiernym leczeniem i redukującej koszty terapii może sprzyjać inicjatywom rozpowszechniającym takie postępowanie, jednak nadmierne oczekiwania mogą spowodować, że zamierzone cele nie zostaną osiągnięte. Na pewno niezbędne są dalsze badania w tym zakresie.

Opracowane na podstawie: JAMA / 16 września 2013
Magdalena Wiśniewska