„Za dużo medycyny” zdarza się zbyt często

Tanner J. Caverly i wsp – Too Much Medicine Happens Too OftenThe Teachable Moment and a Call for Manuscripts From Clinical Trainees LINK: JAMA Int Med 2013;174:8
Na łamach JAMA Internal Medicine ukazał się edytorial Tannera J. Caverly’ego i wsp. dotyczący nadmiernej diagnostyki i terapii.
Zjawisko „zbyt dużo medycyny”, jak określają autorzy, może występować w co najmniej w trzech kontekstach: kiedy korzyści z opieki medycznej są nieznaczne, gdy ewentualne ryzyko przewyższa możliwą korzyść lub gdy w pełni poinformowany pacjent zdecydowałby o rezygnacji z leczenia. Przykładami mogą być „przediagnozowanie” lub nadmierne leczenie (na przykład rewaskularyzacja tętnic wieńcowych u chorego ze stabilną dławicą piersiową, nieotrzymującego optymalnej farmakoterapii).
Nadmierna diagnostyka i terapia to nie tylko ogromne koszty, ale także powikłania zdrowotne. Ponieważ aktualnie namawia się pacjentów i lekarzy do wczesnej diagnostyki i podkreśla korzyści takiego postępowania, lekarze często nadmiernie zalecają testy diagnostyczne i leczenie nie myśląc o powikłaniach i skutkach ubocznych.
Teachable Moments to nowa inicjatywa JAMA Internal Medicine – dział przeznaczony na publikacje szkolących się lekarzy, studentów i absolwentów, przedstawiające przypadki nieuzasadnionej diagnostyki lub leczenia prowadzące do szkody chorego. Osoby młode, ze świeżym spojrzeniem mogą w pomóc w zmianie zakorzenionych nawyków. W publikacji Niessa i Prochazki w tym samym numerze pisma przedstawiono zbiór przypadkowo wykrytych (w ostatecznej ocenie nieistotnych) zmian podczas rutynowego przedoperacyjnego badania radiologicznego klatki piersiowej, które opóźniły zabieg i były źródłem znacznego stresu pacjenta.
Autor sądzi, że zasada „po pierwsze nie szkodzić” powinna być ważnym i przekonującym motywatorem do ograniczenia nadużywanej diagnostyki i terapii. Należy unikać interwencji o marginalnym znaczeniu dla chorego, nawet jeśli są one obarczone niewielkim ryzykiem. Teachable Moments ma pomóc zwrócić uwagę, żeby lekarze robili tak wiele, jak to możliwe dla pacjenta, a jak najmniej pacjentowi.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / Styczeń 2014
Magdalena Wiśniewska