W kierunku spersonalizowania psychiatrii

M. Alda – Personalized psychiatry: many questions, fewer answers LINK: J Psychiatry Neurosci 2013;38:363 (dostępny pełen tekst)

Od kilku lat toczy się dyskusja o personalizację medycyny. Jakiekolwiek działania, zwłaszcza w zakresie terapii, powinny być dostosowane do indywidualnych cech pacjenta, które można zmierzyć. W niektórych sytuacjach sprawa ma charakter bezdyskusyjny. Korzyści jakie można uzyskać dzięki personalizacji działań medycznych mogą istotnie zmienić przebieg kliniczny choroby. Jako przykład można przedstawić możliwość zastosowania terapii preparatem VX-770 u osób z mukowiscydozą i mutacją G551D, stanowiącą 4% mutacji odpowiedzialnych za powyższą chorobę.

Rozwój genetyki, medycyny molekularnej i sekwencja genomu ludzkiego pozwala dostosowywać decyzje kliniczne.  Czy podobny trend dotyczy również psychiatrii? Możliwość personalizacji tej dziedziny omówiono w artykule redakcyjnym na łamach Journal of Psychiatry and Neuroscience.

Zarówno w zakresie  patofizjologii jak i leczenia możliwości niuansowania terapii w oparciu o indywidualne charakterystyki pacjenta ze schorzeniami psychicznymi są ograniczone. Trudno znaleźć również markery genetyczne chorób psychicznych, które jednoznacznie definiowałyby możliwość zastosowania określonego leku.

O potrzebie personalizacji i jej trudnościach w psychiatrii świadczą wyniki badań klinicznych. W badaniu STAR*D wstępne leczenie citalopramem chorych z depresją zapewniało odpowiedź na leczenie u mniej niż 50% badanych. W badaniu tym remisję choroby osiągnięto u mniej niż 1/3 leczonych.

Również badania genomu, korelujące określone pozycje w genomie z ekspresją fenotypową schorzeń psychicznych nie pozwoliło określić czynników, które mogą być wskazówką do podejmowania spersonalizowanych działań w psychiatrii. Doświadczenie kliniczne pozwala lepiej określić terapię w niektórych dobrze zdefiniowanych schorzeniach psychicznych. Dotyczy to choroby afektywnej dwubiegunowej, gdzie potwierdzono skuteczność terapii litem u ok. 30% chorych. Podobną szansę na personalizację terapii widać w okresowej katatonii, czy też depresji melancholicznej. Niezależnie od trudności personalizacja postępowania w psychiatrii została wyznaczona jako kierunek jej rozwoju, zapewniający większą skuteczność kliniczną, mimo wzrostu przynajmniej początkowo, kosztów opieki medycznej.

Opracowane na podstawie: Internet / Listopad 2013
Marek Kowrach