Objawy uboczne leków przeciwdepresyjnych a stan funkcjonowania osób z epizodem depresyjnym

T. Kikuchi i wsp – Association between antidepressant side effects and functional impairment in patients with major depressive disorders LINK: Psychiatry Research 2013;210:127

Chorzy na depresję często nie przestrzegają zaleceń dotyczących leczenia, choć dowody na skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego są potwierdzone w badaniach klinicznych i szczególnie widoczne w przypadkach ciężkich epizodów depresyjnych. Współczesna farmakoterapia wiąże się jednak ze stosowaniem leków, które niosą ze sobą objawy uboczne. Część z nich pacjenci przypisują samej depresji, uznając je za dowód braku skuteczności terapii i za powód rezygnacji z leczenia.

Badacze z Japonii postanowili ocenić u 482 chorych rozpoczynających leczenie ambulatoryjne epizodu depresji wpływ objawów ubocznych leków na wyniki terapii. Rezultaty pracy przedstawiono na łamach Psychiatry Research.

Średni wiek badanych wynosił 33 lata, a każdy z nich przed rozpoczęciem terapii i około 10 dni po jej włączeniu  miał przeprowadzone badanie kwestionariuszowe oceniające nasilenie objawów depresji, stopień funkcjonowania, a także wystąpienie objawów ubocznych wprowadzonych leków przeciwdepresyjnych. Kwestionariusz oceniający stopień zaburzeń funkcjonowania w związku z depresją obejmował 3 obszary: praca/szkoła, funkcjonowanie społeczne, funkcjonowanie w rodzinie.

Jakiekolwiek działanie niepożądane wystąpiło u 85,1% pacjentów, z tego około połowy z nich doświadczyło epizodu działania niepożądanego stosowanego leku o znacznym nasileniu. Wystąpienie działań niepożądanych, nawet w tak krótkim okresie obserwacji, pogarszało funkcjonowanie pacjentów  w zakresie 3 ocenianych obszarów. Dotyczyło to zwłaszcza takich objawów ubocznych jak: zawroty głowy, nudności oraz bezsenność. Warto przy tym wspomnieć, że większości działań ubocznych pacjenci nie przypisywali  lekom.

Autorzy pracy podkreślają wzajemną, niezależną od nasilenia depresji, interakcję pomiędzy działaniami ubocznymi leków a stopniem zaburzeń funkcjonowania pacjentów. Rozeznanie się w tej relacji pozwoli lepiej oceniać i różnicować leczenie depresji, dobierając leki o korzystniejszym profilu działań niepożądanych i zwiększając tym samym stopień przestrzegania zasad prowadzonej terapii przeciwdepresyjnej.

Opracowane na podstawie: Internet / 30 listopada 2013
Marek Kowrach