Wpływ diety na rokowanie pacjentów po przebytym zawale serca

Ramu00f3n Estruch i wsp – Eat a Healthy Diet and Drink Wisely to Postpone DyingIf You Survived a Myocardial Infarction?Yes, but Randomized Clinical Trials Are Needed LINK: JAMA Intern Med. 2013;173(19):1819

Na łamach JAMA Internal Medicine ukazał się komentarz Ramóna Estrucha i wsp. dotyczący pracy Li i wsp. na temat roli diety w poprawieniu rokowania u chorych po zawale serca.

Wiadomo, że chorobie wieńcowej można w dużym stopniu zapobiegać poprzez zdrowy tryb życia, szczególnie prawidłową dietę. Nadal jednak choroba wieńcowa stanowi wiodącą przyczyną zgonów i niepełnosprawności na świecie. Stwierdzono, że najkorzystniejsza w prewencji choroby wieńcowej jest dieta śródziemnomorska, która jest skuteczna w zapobieganiu wielu innym chorobom przewlekłym oraz zmniejsza śmiertelność ogólną.

W opublikowanym niedawno badaniu PREDIMED stwierdzono, że w prewencji pierwotnej dieta śródziemnomorska uzupełniona oliwą z pierwszego tłoczenia lub orzechami w pięcioletniej obserwacji powodowała 30% zmniejszenie ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, co stanowi porównywalny wynik do korzyści uzyskanej ze stosowania statyn.

W bieżącym numerze JAMA ukazała się praca Li i wsp. dotycząca oceny wpływu diety na śmiertelność ogólną i związaną ze zdarzeniami sercowo-naczyniowymi u pacjentów po zawale serca. Do badania włączono 4098 pacjentów, uczestników analizy Nurses’ Health Study and Health Professionals Follow-up study.

Stwierdzono, że średniej jakości dieta w ocenie Alternative Healthy Eating Index 2010 (AHEI2010) jedynie nieznacznie poprawiała rokowanie po zawale serca. U tych badanych, którzy mieli najwyższy wskaźnik AHEI2010 wykazano 29% zmniejszenie śmiertelności ogólnej i 40% zmniejszenie śmiertelności związanej z chorobami układu krążenia w porównaniu z najniższym kwintylem. AHEI2010 obejmuje 11 składowych: warzywa, owoce, orzechy i rośliny strączkowe, czerwone i przetworzone mięso, słodzone napoje, alkohol, tłuszcze: wielonienasycone, trans i omega-3 pełne ziarna i spożycie sodu. Zalecany model, podobnie jak w diecie śródziemnomorskiej, to jak najwyższe spożycie pełnych ziaren, owoców i warzyw, istotne jest także dostarczanie białka roślinnego, średnie spożycie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, ryb jako źródła kwasów omega-3 i alkoholu oraz niskie spożycie tłuszczów trans, mięsa i jego przetworów oraz słodzonych napojów.

Warte podkreślenia są dwie istotne różnice między AHEI2010 a dietą śródziemnomorską: oliwa z oliwek i wino. Oliwa z oliwek jest charakterystyczna dla diety śródziemnomorskiej, a dla oliwy z pierwszego tłoczenia charakterystyczna jest zawartość korzystnych dla zdrowia polifenoli oraz wysokie stężenie antyoksydantów. Oliwy gorszej jakości mają mniejszą ich zawartość. Niestety, spożycie oliwy z oliwek w USA jest bardzo niskie w porównaniu z krajami basenu Morza Śródziemnego. Wykazano także, że niewielkie i umiarkowane spożycie alkoholu wiąże się z mniejszym ryzykiem choroby wieńcowej i śmiertelności całkowitej, przy czym czerwone wino działa silniej kardioprotekcyjnie niż alkohole wysokoprocentowe. Odpowiedzialne są za to polifenole, co potwierdzono w badaniach eksperymentalnych i klinicznych.

Z przedstawionego badania wynika, że pacjenci po przebytym zawale serca, oprócz leków stosowanych w prewencji wtórnej wymagają tez właściwej diety. Niezbędne są dalsze badania dotyczące wpływu postępowania żywieniowego na ryzyko sercowo-naczyniowe.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 28 października 2013
Magdalena Wiśniewska