Czas zakończyć dyskusje, która dieta jest najlepsza

Sherry L. Pagotoi i Bradley M. Appelhans – A call for an end to the diet debates LINK: JAMA 2013;310:687

W Journal of the American Medical Association ukazał się krótki komentarz poświęcony zagadnieniom leczenia otyłości. Od wielu lat toczy się debata poświęcona optymalnej diecie, która prowadziłaby do utraty masy ciała. Jednak toczący się spór w małym stopniu dostarcza ważnych informacji o leczeniu otyłości i może przyczyniać się do błędnego pojmowania zasad leczenia.

Nadal mamy do czynienia z epidemią otyłości. Jak wynika z porównań różnych interwencji dietetycznych, zaobserwowane różnice w redukcji masy ciała nie przekraczały 1 kg. Najważniejszą obserwacją wynikająca z tych badań był fakt, że odpowiednia współpraca, w odniesieniu do zaleceń dietetycznych i aktywności  fizycznej, była czynnikiem determinującym skuteczność redukcji masy ciała, a nie wybór określonej diety..

Wydaje się, że postęp w leczeniu otyłości będzie wymagał lepszego zrozumienia czynników biologicznych, behawioralnych i środowiskowych, które mają decydujący wpływ na stosowanie się do zaleceń dotyczących zmian stylu życia. Podejście zakładające, że jedna dieta będzie optymalna dla wszystkich, ignoruje czynniki wpływające na stosowanie się do zaleceń  jak: preferencje smakowe, dostępność produktów spożywczych i nietolerancję danych składników.

Chociaż uważa się, że w praktyce zalecenie zmiany stylu życia jest w większości przypadków nieskuteczne, to jednak badania oceniające zapobieganie cukrzycy potwierdziły utrzymywanie się korzystnego efektu długo po zakończeniu projektów. Należy jednak podkreślić, że w analizowanych badaniach interwencja obejmowała nie tylko modyfikację diety, ale również aktywność fizyczną i interwencję behawioralną.

Kolejnym ważnym zagadnieniem, na które zwracają uwagę redaktorzy, jest wybranie odpowiednich osób, które byłyby odpowiedzialne za wdrożenie takiego programu i ustalenie sposobu finansowania takiego projektu. Ich zdaniem wybranie lekarzy podstawowej opieki medycznej nie jest dobrym rozwiązaniem, ponieważ ta grupa kliniczna nie zna bardzo dobrze zasad behawioralnym niezbędnych w propagowaniu odchudzania, a także nie może poświęcić temu odpowiedniej ilości czasu..

W podsumowaniu autorzy podkreślają, że najważniejszym czynnikiem w ustaleniu strategii postępowania w odchudzaniu nie jest sama zasada doboru diety, ale właśnie zachowania przyczyniające się do odpowiedniej współpracy. Zasady leczenia otyłości powinny uwzględniać czynniki biologiczne, behawioralne  i środowiskowe, które wpływają na współpracę chorych, przy zapewnieniu odpowiedniego finansowania takich działań.

Opracowane na podstawie: JAMA / 21 sierpnia 2013
Tomasz Rywik