Stosowanie się pacjentów do terapii w chorobach sercowo-naczyniowych: metaanaliza częstości występowania problemu „non-adherence” i konsekwencji w nim związanych

Rajiv Chowdhury i wsp – Adherence to cardiovascular therapy: a meta-analysis of prevalence and clinical consequences LINK: Eur Heart J 2013;34:2940  (dostępny pełen tekst)

Na łamach European Heart Journal ukazał się artykuł będący metaanalizą danych na temat przestrzegania przez pacjentów zaleceń dotyczących stosowania leków w chorobach sercowo-naczyniowych.

Na podstawie licznych medycznych baz danych poddano analizie prospektywne badania epidemiologiczne, obejmujące osoby dorosłe (≥ 18 roku życia), w których określono ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych (zakończoną zgonem i niezakończoną zgonem chorobę wieńcową, udar, nagłą śmierć sercową) i/lub śmiertelność ogólną, zależnie od stopnia stosowania się do leczenia farmakologicznego.

Kryteria włączenia do analizy spełniły 44 badania obejmujące łącznie prawie 2 miliony osób (n=1 978 919). W czasie obserwacji od 1 do 10 lat w badanej grupie wystąpiło 135 627 epizodów sercowo-naczyniowych i 94 126 zgonów  z jakiejkolwiek przyczyny. Przestrzeganie zaleconej terapii lekowej ≥ 80% definiowano jako dobre.

W prezentowanym materiale raportowana częstość dobrego przestrzegania zaleceń średnio wyniosła około 60% i była bardzo zmienna (od 4.9 do 93.3%,) i zależna od badania i stosowanego leku. Częstość ta wyniosła średnio odpowiednio 54% dla statyn, 59% dla leków hipotensyjnych, 70% dla aspiryny i 69% dla leków stosowanych w cukrzycy.

Ryzyko względne (RR, 95% przedział ufności [CI]) dla wystąpienia zdarzenia sercowo-naczyniowego u osób dobrze stosujących się do leczenia vs. słabo stosujących się do leczenia (<80%) wyniosło 0.85 (0.81-0.89) dla statyn i 0.81 (0.76–0.86) dla leków hipotensyjnych.  Odpowiadające tym grupom leków RR dla zgonu z jakiejkolwiek przyczyny wyniosły odpowiednio 0.55 (0.46–0.67) i 0.71 (0.64–0.78). Estymowana różnica w ryzyku bezwzględnym dla słabej współpracy podczas leczenia dla jakiegokolwiek zdarzenia sercowo-naczyniowego wyniosła 13 przypadków/100 000 osób w populacji ogólnej  na rok przy leczeniu którymkolwiek z leków naczyniowych, 9 przypadków/100 000 osób na rok przy leczeniu statyną i 13 przypadków/100 000 osób na rok przy leczeniu hipotensyjnym.

Głównym wnioskiem, jaki autorzy metaanalizy wysnuwają w podsumowaniu jest potwierdzenie wciąż istotnego niewystarczającego dostosowania się pacjentów do farmakologicznego leczenia chorób sercowo-naczyniowych. „Non-adherence” odpowiada w Europie za około 9% zdarzeń sercowo-naczyniowych.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 7 października 2013
Magdalena Lipczyńska