Niepełnosprawność w ciągu dwóch ostatnich lat życia

Alexander K. Smith – Disability During the Last Two Years of Life LINK: JAMA Int Med 2013;173:1506

Na łamach JAMA Internal Medicine ukazała się praca Alexandra K. Smitha dotycząca niepełnosprawności w ciągu dwóch ostatnich lat życia.

Szacuje się, że populacja osób w wieku powyżej 85 lat w USA potroi się do 2050 roku. Jest to istotne z punktu widzenia zdrowia publicznego, ponieważ systemy opieki zdrowotnej skupiają się głównie na leczeniu chorób, a nie na opiece i radzeniu sobie z niepełnosprawnością. Wiele osób starszych jest w pełni sprawnych i zdolnych do samodzielnego funkcjonowania, jednak niewiele wiadomo na temat prawdopodobieństwa ich niepełnosprawności i niezdolności do radzenia sobie z podstawowymi czynnościami dnia codziennego. Celem przedstawionego prospektywnego badania kohortowego była ocena ryzyka niepełnosprawności w ciągu ostatnich dwóch lat życia.

Do analizy włączono 8232 osoby w wieku 50 lat i starsze, które zmarły podczas prowadzenia innego badania – Health and Retirement Study w latach 1995-2010. Z każdym chorym w ciągu ostatnich dwóch lat życia przeprowadzano wywiad lekarski. Zebrane wywiady posłużyły do oszacowania częstości występowania niepełnosprawności w ciągu 24 miesięcy poprzedzających zgon.

Niepełnosprawność definiowano jako konieczność uzyskania pomocy w co najmniej jednej z wymienionych czynności: ubieranie się, kąpiel, jedzenie, przemieszczanie się, poruszanie się po pokoju czy korzystanie z toalety.

Średni wiek w momencie zgonu badanych pacjentów wynosił 79 lat, w grupie było 52% kobiet. Częstość występowania niepełnosprawności rosła z 28% (24%-31%, 95% CI) na dwa lata przed śmiercią, do 56% (52%-60%, 95%CI) w ostatnim miesiącu życia. Pacjenci, którzy zmarli w późniejszym wieku znacznie częściej byli niepełnosprawni w ciągu dwóch ostatnich lat życia (14% badanych w wieku 50-69 lat, 21% badanych w wieku 70-79 lat, 32% chorych w wieku 80-89 lat i 50% pacjentów w wieku 90 i więcej lat, p<0,001). Niepełnosprawność w badanym okresie czasu była częstsza u kobiet niż u mężczyzn (32% vs 21%, p<0,001), nawet po skorygowaniu w analizie statystycznej wpływu dłuższego przeżycia.

Podsumowując, pacjenci dożywający późnego wieku mają większe ryzyko niepełnosprawności, często wiele miesięcy lub lat przed śmiercią wymagają opieki. U kobiet stwierdzono znacznie dłuższy okres niepełnosprawności pod koniec życia niż u mężczyzn. Konieczne są działania mające na celu poprawę jakości życia osób starszych dotkniętych niepełnosprawnością, w pierwszej kolejności dotyczące starszych kobiet dożywających często późnego wieku oraz opiekujących się nimi rodzin.

Opracowane na podstawie: Internet / 9 września 2013
Magdalena Wiśniewska