Niekorzystne zachowania zdrowotne a ryzyko niepełnosprawności u osób starszych – badanie kohortowe

Fanny Artaud i wsp – Unhealthy behaviours and disability in older adults: Three-City Dijon cohort study LINK: BMJ 2013;347:4240 (dostępny pełen tekst)

Na łamach British Journal of Medicine ukazała się praca Fanny Artaud i wsp. dotycząca niekorzystnych zachowań zdrowotnych i niepełnosprawności osób starszych.

Niepełnosprawność jest definiowana jako trudność w wykonywaniu codziennych czynności lub zależność od innych w tym zakresie. Wcześniejsze badania wykazały, że niekorzystne zachowania zdrowotne (brak aktywności fizycznej, nieprawidłowa dieta, nikotynizm, nadmierne spożycie alkoholu) mają istotny wpływ na stan zdrowia. Ryzyko otyłości, cukrzycy, raka, zmniejszenia funkcji poznawczych, udaru mózgu i nagłego zgonu sercowego wzrasta wraz z ilością niekorzystnych zachowań zdrowotnych u danego pacjenta.

Celem pracy była ocena związku między pojedynczymi niekorzystnymi zachowaniami zdrowotnymi i ich grupami (niska lub średnia aktywność fizyczna, spożycie owoców i warzyw mniej niż raz dziennie, nikotynizm, nadmierne spożycie alkoholu) z ryzykiem niepełnosprawności u osób starszych.

Badania prowadzono w grupie 2982 pacjentów  w wieku powyżej 65 lat, z czego 60,5% stanowiły kobiety. Pacjentów włączano do badania w latach 1999-2001, wszyscy  byli w pełni sprawni w momencie rozpoczęcia badania. Głównym punktem końcowym była ocena stopnia niepełnosprawności (brak, niewielki, średni, ciężki). Niepełnosprawność oceniano przy pomocy trzech skal (poruszanie się, czynności podstawowe dnia codziennego, czynności złożone dnia codziennego) pięć razy między rokiem 2001 a 2012.

W ciągu 12-letniego czasu obserwacji u 1236 uczestników stwierdzono średnią lub ciężką niepełnosprawność. Czynnikami niezależnie związanymi z większym ryzykiem jej rozwoju była niska lub średnia aktywność fizyczna, spożycie owoców lub warzyw mniej niż raz dziennie oraz aktualny nikotynizm lub niedawne zaprzestanie palenia w wywiadzie. Ryzyko niepełnosprawności wzrastało wraz z ilością niekorzystnych zachowań zdrowotnych (p<0,001), badani z trzema takimi czynnikami mieli 2,53 razy większe ryzyko niepełnosprawności w porównaniu z pacjentami bez żadnego czynnika. Oszacowano, że jedna trzecia związku niepełnosprawności z trybem życia wiązała się ze wskaźnikiem masy ciała, funkcjami poznawczymi, zaburzeniami depresyjnymi, urazami, chorobami przewlekłymi, chorobami układu krążenia i ich czynnikami ryzyka, najbardziej istotne wydają się być w tej grupie choroby przewlekłe.

Niezdrowy styl życia wiąże się z większym ryzykiem niepełnosprawności, a ryzyko to wzrasta wraz z ilością niekorzystnych zachowań zdrowotnych. Jest to bardzo istotny problem zdrowia publicznego, a styl życia należy do czynników potencjalnie modyfikowalnych, więc wyniki tej analizy powinny skutkować wprowadzeniem właściwych interwencji zdrowotnych w grupach ryzyka.

Opracowane na podstawie: BMJ / 23 lipca 2013
Magdalena Piątkowska

Dodaj komentarz