Co oznacza w praktyce brak aktywności fizycznej

A.K. Chomistek i wsp – Relationship of sedentary behavior and physical activity to incident cardiovascular disease. Results from the Women’s Health Initiative LINK: J Am Coll Cardiol 2013;61:2346

Wiele uwagi poświęca się roli aktywności fizycznej w prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego.

Autorzy pracy opublikowanej na łamach JACC w wieloczynnikowej analizie statystycznej umieścili obok siebie aktywność fizyczną w czasie wolnym wyrażoną w MET (metaboliczny ekwiwalent pochłaniania tlenu) w przeliczeniu na ilość godzin tygodniowo oraz sumaryczny czas spędzony w pozycji siedzącej. Posłużyli się przy tym danymi zebranymi w ramach prospektywnego badania epidemiologicznego kobiet, wyjściowo bez chorób układu sercowo naczyniowego, w wieku 50-79 lat: Women’s Health Initiative Observational Study. Okres badania objął lata 1993/1998-2010.

Wyróżniono całkowity czas spędzany w pozycji siedzącej ( w tym w godzinach pracy) powyżej 10 h, w zakresie 5-10 godzin i poniżej 5 godzin. Aktywność fizyczną sklasyfikowano jako brak tj <1,7 MET-godzin/tydzień, niską tj. 1,8-8,3 MET-godzin/tydzień, średnią -8,3 -20 MET-godzin/tydzień i wysoką >20 Met-godzin/tydzień.

Niezależnie od aktywności fizycznej w czasie wolnym ilośc  czasu spędzona na siedząco zwiększała zapadalność na choroby układu sercowo naczyniowego (rozumiane jako udary mózgu i choroba wieńcowa). Każda godzina spędzona na siedzeniu zwiększała ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych o 1%, natomiast każdy MET aktywności przez godzinę w tygodniu zmniejszał to ryzyko o 2%. Dwa niekorzystne stany wpływały na zdarzenia sercowo-naczyniowe niezależnie, a największy wpływ siedzącego trybu życia odnotowano u kobiet powyżej 70 roku życia lub u kobiet z nadwagą i otyłością.

Autorzy wśród mechanizmów tłumaczących ta zależność wskazują, że długotrwały spoczynek zmniejsza udział metabolizmu mięśni w gospodarce lipidowej oraz glukozowej. Zmniejsza się aktywność lipazy lipoproteinowej w mięśniach i ekstrakcja glukozy przez mięśnie

Wyniki wskazują na konieczność skrócenia czasu bezczynności ruchowej kobiet, zwłaszcza w podeszłym wieku, jako formy prewencji chorób układu krążenia. Ma to szczególne znaczenie w kontekście starzenia się społeczeństw.

Opracowane na podstawie: Journal of the American College of Cardiology / 11 czerwca 2013
Marek Kowrach