Czy cukrzyca jest rzeczywiście równoważnikiem choroby niedokrwiennej serca?

N. Sattar – Revisiting the links between glycaemia, diabetes and cardiovascular disease LINK: DIabetologia 2013;56:686
Na łamach pisma Diabetologia zaprezentowano artykuł przeglądowy, w którym uściślono dotychczasowe dane dotyczące powiązania między zaburzeniami metabolizmu glukozy a chorobą niedokrwienną serca.

Jednym z ważniejszych powszechnie funkcjonujących przekonań, któremu zaprzecza artykuł, jest traktowanie wystąpienia zaburzeń metabolizmu glukozy jako równoważnika stanu po zawale serca. Wiele nowych danych epidemiologicznych nie pozwala formułować tak rygorystycznego twierdzenia.

Obecność rozpoznanej uprzednio cukrzycy zwiększa ryzyko wieńcowe w zakresie 2,36 krotnie. Wykryta świeżo cukrzyca zwiększa to ryzyko 1,78 krotnie. Oszacowano, że ryzyko wieńcowe u chorego z cukrzycą  jest podobne do ryzyka choroby wieńcowej osoby bez zaburzeń metabolizmu glukozy, u której wystąpił zawał mięśnia sercowego, dopiero po około ośmiu-dziesięciu latach trwania cukrzycy.
Nieprawidłowa glikemia na czczo również nie zwiększa aż tak bardzo ryzyka choroby wieńcowej jak to się jej przypisuje, a dane  dotyczące relacji ryzyka pomiędzy poziomami HbA1c u osób zdrowych a ryzykiem schorzeń naczyniowych nie pozwalają formułować ostatecznych opinii. W związku z powyższym najbardziej skuteczną profilaktyką chorób naczyniowych, w szczególności choroby niedokrwiennej serca u osób ze stanem przedcukrzycowym, jak również w pierwszych latach trwania cukrzycy nie jest intensywna kontrola glikemii, ale przede wszystkim właściwa kontrola ciśnienia tętniczego oraz dyslipidemii. Redukcja stężenia cholesterolu LDL ma przy tym większe znaczenie kliniczne niż redukcja stężenia trójglicerydów, w związku z powyższym statyny zajmują dominującą pozycję w hierarchii leków zmniejszających stężenie lipidów. Powinny być one również lekami z wyboru, przy leczeniu umiarkowanej hipertrójglicerydemii. Istnieją dane wskazujące, że w odróżnieniu od fibratów zmniejszają wówczas ryzyko ostrego zapalenie trzustki.
W analizie badania Veterans Affairs Diabetes Trial (VADT), w którym przez 5 lat poddano wieloczynnikowej terapii chorych na cukrzycę typu 2, na każdych 200 leczonych pacjentów redukcja ciśnienia skurczowego o 4 mm Hg zmniejszała o ponad 10 ilość epizodów naczyniowych, redukcja cholesterolu LDL  o 1 mmol/l o ponad 5, natomiast redukcja Hba1c o 0,9% o mniej niż 5 zdarzeń naczyniowych.

Zebrane dane podkreślają konieczność wieloczynnikowej interwencji u chorych na cukrzycę, gdzie zwłaszcza w początkowych etapach choroby w celu prewencji chorób naczyniowych niezbędne jest przeniesienie ciężaru z kontroli glikemii na kontrolę nadciśnienia tętniczego i hiperlipidemii.

Opracowane na podstawie: Diabetologia / Kwiecień 2013
Marek Kowrach