Najnowsze badania kliniczne w nadciśnieniu tętniczym

Garry L.R. Jennings – Recent Clinical Trials of Hypertension Management LINK: Hypertension. 2013;62:3 (dostępny pełen tekst)

Na łamach Hypertension Garry L.R. Jennings przedstawił kierunki najnowszych badań poświęconych leczeniu nadciśnienia tętniczego. Największym zainteresowaniem cieszyły się, jego zdaniem, interwencje ukierunkowane na modulowanie aktywności współczulnego układu nerwowego. Intensywnie badano przezcewnikową denerwację nerek oraz stymulację baroreceptorów tętnicy szyjnej.

Wczesne doniesienia wskazywały na bardzo znaczącą redukcję ciśnienia tętniczego. Obecnie urządzenia do denerwacji produkuje ponad 20 producentów. W badaniach klinicznych najbardziej zaawansowane jest urządzenie Symplicity, oceniane między innymi w randomizowanej próbie klinicznej Symplicity-HTN-2. Elektryczna stymulacja zatoki szyjnej stanowi alternatywną metodę leczenia opornego nadciśnienia tętniczego. Po wczesnych obiecujących wynikach, wszyscy oczekują na wyniki większych prób wieloośrodkowych.

W farmakoterapii zmiany były dużo mniejsze – w ciągu ostatnich 2 lat jedynym opublikowanym dużym badaniem było ALTITUDE (Aliskiren Trial in Type 2 Diabetes Mellitus Using Cardio renal Endpoints) z udziałem 8561 chorych z cukrzycą typu 2, przewlekłą chorobą nerek lub chorobą układu sercowo-naczyniowego. Badanie przerwano przedwcześnie, bowiem pomimo niższych wartości ciśnienia w grupie aliskirenu podawanego razem z inhibitorem enzymu konwertującego angiotensynę (ACE) w grupie tej obserwowano niewielki nadmiar niekorzystnych zdarzeń (18.3% versus 17.1%; iloraz hazardu 1.08; 95% przedział ufności, 0.98–1.2).

W doniesieniach z ostatnich lat istotne miejsce zajmują porównania chlorthalidonu z diuretykami tiazydowymi. W niedawnym systematycznym przeglądzie piśmiennictwa i meta-analizie ten pierwszy okazał się lekiem skuteczniejszym. Liczba chorych, których trzeba leczyć aby uniknąć 1 incydentu sercowo-naczyniowego > 5 lat wynosi zaledwie 27.

Wyniki badania ASCOT, w którym lepsze rokowanie okazali się mieć pacjenci leczeni amlodypiną +/- perindoprilem, w porównaniu chorymi leczonymi atenololem +/- bendroflumetiazydem, stały się źródłem dyskusji. UK National Institute of Clinical Excellence (NICE) opowiada się w niej za schematem wyjściowym ACD (A — inhibitor angiotensyny, C — bloker kanału wapniowego oraz D — diuretyk)  amerykańscy specjaliści (US Joint National Committee – JNC7) rekomendują rozpoczęcie leczenia od diuretyku tiazydowego.

Wśród interwencji niefarmakologicznych warto wspomnieć o analizie ONTARGET, w której sugerowano, że zarówno wysokie ( > 7 g/d) jak I niskie spożycie sodu ( < 3 g/d) związane było z większą liczbą incydentów sercowo-naczyniowych w porównaniu ze spożyciem umiarkowanym (4 – 6 g/d). Pocieszające dane dla miłośników produktów mlecznych (z niską zawartością tłuszczu) płyną z analiz > 57 tysięcznej populacji, w której odnotowano około 15 000 nowych przypadków nadciśnienia. Spożycie produktów mlecznych i chudego mleka wiązało się z niewielkim obniżeniem ryzyka. Na zakończenie wreszcie wiadomość dla miłośników zjadania pistacji  w trakcie egzaminów – orzechy te wydają się obniżać wzrosty ciśnienia spowodowane stresem umysłowym.

Opracowane na podstawie: Hypertension / Lipiec 2013
Magdalena Lipczyńska