Statyny a schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego, artropatie i urazy

Ishak Mansi i wsp – Statins and Musculoskeletal Conditions, Arthropathies, and Injuries LINK: JAMA Intern Med 2013 online first

Statyny (inhibitory reduktazy hydroksy-metylo-glutarylo-koenzymu A) skutecznie zmniejszają chorobowość i śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych. Nie jest natomiast w pełni znane spektrum zdarzeń niepożądanych związanych ze stosowaniem statyn a dotyczących układu kostno-szkieletowego, w tym mialgii, osłabienia siły mięśniowej i skurczów mięśni, rabdomiolizy, chorób autoimmunologicznych mięśni oraz schorzeń ścięgien. Z drugiej strony, niektórzy autorzy postulują, że właściwości przeciwzapalne statyn mogą wręcz działać korzystnie w zapaleniach kostno-stawowych.

Tak sprzeczne dane nie są zaskakujące, ponieważ nie istnieje standardowa definicja zdarzeń niepożądanych ze strony układu mięśniowo-szkieletowego w przypadku stosowania statyn a randomizowane badania kliniczne nie są projektowane pod kątem ich oceny.

Autorzy prezentowanej pracy postulują na wstępie, że stosowanie statyn może wiązać się zwiększą częstością zdarzeń niepożądanych, zwłaszcza u osób aktywnych fizycznie. Aby ustalić, czy podawanie leków z tej grupy wiąże się z występowaniem chorób układu mięśniowo-szkieletowego, w tym z chorobami stawów oraz urazami, przeprowadzili oni retrospektywne badanie kohortowe w ramach wojskowego systemu opieki zdrowotnej. Analizę badanej kohorty wykonano z użyciem metody PSM (ang. propensity score matching).

Wydzielono na dwie grupy: stosujących statyny (tj. otrzymujących statyny przez co najmniej 90 dni w ciągu analizowanego roku) oraz nieleczonych statynami (tj. osoby, które nigdy nie otrzymały statyny w badanym okresie). Częstość występowania schorzeń układu mięśniowo-szkieletowego określano na podstawie klasyfikacji ICD-9-CM (ang. International Classification of Diseases, Ninth Revision, Clinical Modification) i uwzględniono: Msk1 – wszystkie choroby układu mięśniowo-szkieletowego,  Msk1a – artropatie i choroby pokrewne,  Msk1b – schorzenia związane z urazem (przemieszczenie, zwichnięcie, nadwyrężenie) oraz Msk2 – ból w układzie mięśniowo-szkieletowym towarzyszący stosowaniu leków.

Spośród 46 249 osób spełniających kryteria włączenia do badania (13 626 leczonych statynami oraz 32 623 nie otrzymujących statyn) do analizy PSM włączono  po 6967 osób w obu grupach.  Porównując dopasowane pary stwierdzono, że osoby leczone statynami charakteryzowały się istotnie wyższym ilorazem szans (ang. odds ratio, OR) dla Msk1 (OR 1,19; 95% CI, 1,08-1,30), Msk1b (OR 1,13; 1,05-1,21) oraz Msk2 (1,09; 1,02-1,18). Iloraz szans dla Msk1a (choroby stawów i choroby pokrewne) wyniósł natomiast 1,07 (0,99-1,16; p=0,07).

Choroby układu mięśniowo-szkieletowego, artropatie, urazy oraz ból występują zatem częściej u pacjentów leczonych statynami w porównaniu z osobami nieprzyjmującymi leków z tej grupy. Wskazane jest przeprowadzenie dalszych badań oceniających to zjawisko, zwłaszcza u osób aktywnych fizycznie.

Opracowane na podstawie: Internet / 3 czerwca 2013
Ewa Kowalik