Krytycznie o publikacjach poświęconych roli biomarkerów w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego

Ioanna Tzoulaki i wsp – Bias in Associations of Emerging Biomarkers With Cardiovascular Disease LINK: JAMA Intern Med. 2013;173:664

Na łamach JAMA Internal Medicine ukazał się  interesujący tekst poświęcony krytycznej analizie znaczenia biomarkerów jako czynników ryzyka sercowo-naczyniowego.

Jego autorzy zwracają uwagę, że pomimo  intensywnych prac użyteczność biomarkerów w predykcji ryzyka sercowo-naczyniowego  pozostaje niejednoznaczna i podnoszone są istotne zastrzeżenia metodyczne do opublikowanych badań, dotyczące między innymi wielkości opisywanego efektu biomarkerów.

Autorzy prezentowanej w JAMA Internal Medicine pracy wyodrębnili z bazy Pub-Med meta-analizy poświęcone biomarkerom sercowo-naczyniowym nie będącym elementami Framingham Risk Score, oceniając, czy duże badania przyniosły istotnie gorsze wyniki od badań małych (tzw. efekt małego badania) oraz czy opublikowano zbyt dużo badań ze statystycznie istotnym wynikiem, w porównaniu z tym czego można byłoby oczekiwać na podstawie rezultatów największej z prac w każdej z meta-analiz.

Autorzy stwierdzili, że statystycznie istotny wynik uzyskano w 49 z  56 dostępnych meta-analiz. W 9 i 13 z nich odnotowano odpowiednio bardzo dużą heterogenność i “efekt  małego badania.”  W 29 meta-analizach (52%) obserwowano istotny nadmiar badań ze statystycznie istotnymi wynikami. Tylko 13 ze statystycznie istotnych meta-analiz obejmowało ponad 1000 przypadków i nie obserwowano w nich  istotnej heterogenności, efektów małych badań  lub nadmiernej ilości badań istotnych statystycznie. Były to m.in. badania dotyczące związku pomiędzy GFR oraz stosunkiem albumina/kreatynina w populacji ogólnej oraz populacji wysokiego ryzyka a śmiertelnością sercowo-naczyniową oraz zależności pomiędzy poziomem cholesterolu nie HDL,  poziomem hemoglobiny glikowanej, insuliny, stosunkiem apolipoprotein B/AI, OB. a występowaniem choroby wieńcowej. Także i w tym przypadku większość obserwowanych zależności okazała się słaba w odniesieniu do ryzyka względnego.

A zatem, jak podsumowują autorzy, w przypadku nowych biomarkerów ryzyka sercowo-naczyniowego możemy mieć do czynienia ze zjawiskiem selektywnej publikacji badań. Analiza dostarcza mocnych dowodów wskazujących na przeszacowanie wpływu biomarkerów, ponieważ w największych badaniach, które powinny dostarczać najbardziej stabilnych szacunków obserwowany efekt był niezmiennie mniejszy. W większości meta-analiz zbyt wiele pojedynczych badań opisywało „pozytywny” wynik. Sugeruje to, że wyniki małych badań z negatywnym wynikiem pozostają nieopublikowane.

Opracowane na podstawie: Internet / 25 marca 2013
Magdalena Lipczyńska