Białko C reaktywne i prokalcytonina w diagnostyce zapalenia płuc w POZ

Saskia F van Vugt i wsp – Use of serum C reactive protein and procalcitonin concentrations in addition to symptoms and signs to predict pneumonia in patients presenting to primary care with acute cough: diagnostic study LINK: BMJ 2013;346:f2450 (dostępny pełen tekst)

Na łamach British Medical Journal ukazał się artykuł poświęcony zastosowaniu  białka C reaktywnego (CRP)  i prokalcytoniny w diagnostyce zapalenia płuc.

Rozpoznanie zapalenia płuc u dorosłych z objawami infekcji dolnych dróg oddechowych w opiece podstawowej stanowi istotny problem, poniewaź nie można u każdego pacjenta  wykonać zdjęcia radiologicznego. Zapalenie płuc wymaga swoistego leczenia i obserwacji a w zapaleniu oskrzeli wystarczające są zazwyczaj środki wykrztuśne.  Wartość białka C-reaktywnego oraz prokalcytoniny w diagnostyce zapalenia płuc w podstawowej opiece zdrowotnej nie jest dokładnie poznana.

Warto zatem zapoznać się z wynikami pracy Saskia F van Vugt i wsp. przeprowadzonej w ośrodkach opieki podstawowej w 12 krajach Europy, u chorych zgłaszających się po poradę z powodu ostrego kaszlu. Za podstawowy punkt końcowy uznano radiologiczne rozpoznanie  zapalenia płuc.

Do analizy włączono dane 2820 chorych (średni wiek 50 lat, 40% mężczyzn) w tym 140 (5%) z później potwierdzonym rozpoznaniem zapalenia płuc (zgodność rozpoznań radiologicznych 94% (κ 0.45, 95%  CI 0.36 – 0.54).

Optymalne połączenie objawów pozwalające przewidywać rozpoznanie zapalenia płuc obejmowało brak kataru, obecność duszności, trzeszczeń oraz ściszenie szmeru oddechowego przy osłuchiwaniu, tachykardię oraz stany gorączkowe (pole pod krzywą ROC 0.70; 95% CI 0.65 do 0.75). Dołączenie do modelu CRP >30 mg/L zwiększyło pole pod krzywą ROC do 0.77 (0.73 do 0.81) i poprawiło wyniki klasyfikacji diagnostycznej (poprawa reklasyfikacji netto 28%). Oznaczenia prokalcytoniny nie przyniosły dodatkowych informacji diagnostycznych.

Uproszczona punktacja diagnostyczna opracowana na podstawie objawów przedmiotowych i podmiotowych oraz CRP >30 mg/L pozwoliła na sklasyfikowanie pacjentów do grup niskiego, pośredniego i wysokiego ryzyka zapalenia płuc, w których częstość jego występowania wyniosła odpowiednio 0.7%, 3.8%, oraz 18.2%. Autorzy podsumowali wyniki pracy stwierdzając, że opracowane przez nich reguły kliniczne wykazują największą przydatność u chorych z łagodnymi lub ciężkimi objawami klinicznymi.

Opracowane na podstawie: BMJ / 30 kwietnia 2013
Marek Kowrach