Depresja a ryzyko hipoglikemii w cukrzycy

W.J. Katon i wsp – Association of depression with increased risk of severe hypoglycemic episodes in patients with diabetes LINK: Ann Fam Med 2013;11:245 (dostępny pełen tekst)

Hipoglikemia jest jednym z ważniejszych czynników ograniczających efektywną i bezpieczną kontrolę metabolizmu glukozy w cukrzycy, zwiększa ryzyko ujawnienia się powikłań ze strony układu sercowo-naczyniowego i powikłań o charakterze mikroangiopatii.

Poznanie czynników sprzyjających hipoglikemii pozwoli skuteczniej jej zapobiegać. Jednym z nich, o niedoszacowanej roli, mogą być depresyjne. Depresja pogarsza wyrównanie metaboliczne, sprzyja zaniechaniu samoleczenia, i przestrzegania zaleceń farmakologicznych. Czy poprzez powyższe mechanizmy może w depresji wzrosnąć również ryzyko hipoglikemii?

W badaniu przedstawionym na łamach Annals of Family Medicine oceniono ryzyko ciężkiej hipoglikemii, w zależności od obecności zaburzeń depresyjnych. Ciężki epizod hipoglikemii definiowano jako konieczność uzyskania pomocy w oddziałach ratunkowych lub hospitalizacji z tego powodu.  Do prospektywnego badania kohortowego zakwalifikowano ponad 4000 badanych w latach 2000-2002, których obserwowano do 2007.

U osób bez zaburzeń depresyjnych w kolejnych pięciu latach hipoglikemie wystąpiły u 6,4% badanych, podczas gdy u osób z zaburzeniami depresyjnymi wystąpiły u 10,7%. W analizie wieloczynnikowej stwierdzono, że depresja zwiększała  ryzyko wystąpienia ciężkiej  hipoglikemii  o 42%  oraz liczbę epizodów hipoglikemii o 34%.

Uzasadnienie powiązania depresji z hipoglikemią ma charakter spekulatywny. Wspomniano już wcześniej o nieprzestrzeganiu zaleceń dietetycznych i farmakologicznych u osób z depresją. Opuszczenie posiłku, przyjęcie leku o innej niż zalecana pora, może skutkować hipoglikemią. Wahaniom stężeń glukozy mogą również sprzyjać występujące w depresji zaburzenia funkcjonowania układu autonomicznego, pobudzenie osi podwzgórze-przysadka- nadnercza i zwiększenie aktywności czynników prozapalnych. Nie wiadomo, czy aktywne leczenie depresji zmniejszy ryzyko hipoglikemii w tej grupie chorych. Odpowiedź na to pytanie mogą dać odpowiednio zaplanowane badania kliniczne.

Opracowane na podstawie: Annals of Family Medicine / Maj 2013
Marek Kowrach