Funkcja nerek u chorych w podeszłym wieku z nadciśnieniem tętniczym – wyniki badania HYVET

Ruth Peters i wsp – Kidney function in the very elderly with hypertension: data from the hypertension in the very elderly (HYVET) trial LINK: Age and Ageing 2013;42: 253

W wielu pracach udowodniono związek pomiędzy upośledzoną czynnością nerek a ryzykiem zgonu. Szacunkowa wielkość przesączania kłębuszkowego (ang. estimated glomerular filtration rate, eGFR), koreluje z ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych i śmiertelnością. Albuminuria (występująca bez zakażenia dróg moczowych) może również stanowić marker subklinicznego uszkodzenia układu sercowo-naczyniowego i wiąże się ze wzrostem ryzyka rozwoju niewydolności serca, zdarzeń sercowo-naczyniowych i zgonu. Dodatkowo, szkodliwy wpływ na funkcję nerek wywiera nadciśnienie tętnicze.

Pacjenci w wieku 80 lat i więcej stanowią obecnie najszybciej rosnącą część populacji, w której powszechnie występuje niski eGFR oraz nadciśnienie tętnicze. W opublikowanych dotychczas badaniach niski eGFR u osób powyżej 74 roku życia wiązał się ze zwiększonym ryzykiem hospitalizacji i zgonu niezależnie od współistniejących wyjściowo schorzeń układu sercowo-naczyniowego. Względnie niewiele natomiast wiadomo na temat funkcji nerek u osób w wieku jeszcze starszym.

Badanie HYVET (The Hypertension in the Very Elderly Trial) z podwójnie ślepą próbą i grupą kontrolną przyjmującą placebo zostało zaprojektowane w celu oceny leczenia nadciśnienia tętniczego u osób w wieku podeszłym. Jednym z wtórnych punktów końcowych badania była ocena funkcji nerek.

Prezentowana praca przedstawia wyniki badania HYVET dotyczące związku pomiędzy eGFR a zdarzeniami sercowo-naczyniowymi i zgonami zarejestrowanymi w czasie badania. Do badania HYVET włączano pacjentów w wieku co najmniej 80 lat. Kryteria włączenia obejmowały także: wyjściowe stężenie kreatyniny <150 μmol/l, skurczową wartość ciśnienia tętniczego w pozycji siedzącej ≥160 mmHg, ciśnienie rozkurczowe <110 mmHg oraz ciśnienie skurczowe w pozycji stojącej≥140 mmHg. Pacjenci byli losowo przydzielani do grupy otrzymującej indapamid o powolnym uwalnianiu w dawce 1,5 mg lub placebo. Do stosowanego leczenia mógł być dołączony perindopril w dawce 2-4 mg (lub placebo) w celu osiągnięcia docelowych wartości ciśnienia tętniczego (<150/80 mmHg).

Ogółem w badaniu wzięło udział 3 845 osób z nadciśnieniem tętniczym w wieku podeszłym. Średni czas obserwacji chorych to 2,1 roku.  Średnia wyjściowa wartość eGFR wynosiła 61,7 ml/min/1,73 m2.

Wykreślono krzywą w kształcie litery U opisującą zależność pomiędzy eGFR a śmiertelnością całkowitą, śmiertelnością z przyczyn sercowo-naczyniowych oraz występowaniem zdarzeń sercowo-naczyniowych. Nadir krzywej obejmował wartości eGFR ≥60 oraz <75 ml/min/1,73 m2. Przyjmując powyższy zakres eGFR jako komparator, ryzyko względne zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych wyniosło 1,88  (95% CI: 1,2–2,96)  dla  eGFR <45 ml/min/1,73 m2 oraz 1,36 (95% CI: 0,94–1,98) dla eGFR  ≥75 ml/min/1,73 m2. Proteinuria w badaniu wyjściowym również korelowała z ryzykiem występowania niewydolności serca i zgonów w późniejszym okresie obserwacji.

Uzyskane w badaniu HYVET wyniki należy interpretować ostrożnie, wydaje się jednak, że u osób w wieku podeszłym zarówno niskie jak i wysokie wartości eGFR są związane z wyższym ryzykiem sercowo-naczyniowym. Ta ostatnia obserwacja może wiązać się z częstym w wieku podeszłym zespołem słabości (frailty)  ze zmniejszeniem masy mięśniowej  i niższym stężeniem kreatyniny.

Opracowane na podstawie: Age and Aging / Marzec 2013
Ewa Kowalik

Dodaj komentarz