Starzenie układu nerwowego a neuroplastyczność

Gwenn S. Smith – Aging and neuroplasticity LINK: Dialogues Clin Neurosci 2013 ;15:3

Na łamach Dialogues in Clinical Neuroscience ukazał się edytorial Gwenna S. Smitha dotyczący neuroplastyczności i starzenia się układu nerwowego.

Neuroplastyczność to zespół strukturalnych, funkcjonalnych i molekularnych mechanizmów neurobiologicznych, powodujących stabilność i kompensację zmian związanych z wiekiem lub chorobami. Wyniki badań przedstawionych w bieżącym numerze czasopisma dotyczą procesów związanych z wiekiem, depresją, otępieniem, przebytym udarem mózgu oraz różnymi interwencjami, takimi jak: ćwiczenia behawioralne, czynniki fizjologiczne (restrykcja kaloryczna), leki czy procesy elektryczne (pole magnetyczne, głęboka stymulacja mózgu).

Na podstawie przedstawionych wyników można stwierdzić, że przezczaszkowa stymulacja magnetyczna jako metoda samodzielna lub w połączeniu z lekami może być bardzo obiecująca w leczeniu zaburzeń funkcji poznawczych. Obecnie kładzie się duży nacisk na czynniki związane ze stylem życia i środowiskiem jako metodami zwiększającymi neuroplastyczność oraz na stres jako czynnik ją hamujący. Badano także wpływ neurotransmiterów na starzenie mózgu. Wykazano, że transportery glutaminianowe oraz ich receptory mogą odgrywać istotną rolę w funkcjonowaniu komórek, plastyczności synaps i neuronów.

W badaniach przedklinicznych neuroplastyczność definiowano jako zwiększoną ekspresję białek synaptycznych i czynników troficznych, prowadzących do neurogenezy i remodelingu komórek nerwowych. W neuroobrazowaniu o neuroplastyczności mogą świadczyć zwiększenie objętości istoty szarej, wzrost przepływu krwi czy metabolizmu glukozy.  Połączenie neuroobrazowania i badania histopatologicznego jest kluczowe do interpretacji mechanizmów biologicznych neuroplastyczności.

W badaniach wykazano, że mechanizm działania leków psychotropowych obejmuje nie tylko miejsce docelowe, ale także związane z nim funkcjonalnie neurotransmitery. Badania kliniczne obejmujące interwencje behawioralne i środowiskowe oraz leki (przeciwzapalne, obejmujące przekaźniki insulinowe) i terapie stymulujące mózgu mogą być ważnym krokiem w ocenie biomarkerów odpowiedzialnych za neuroplastyczność. Wczesne interwencje, na przykład u osób zagrożonych wystąpieniem choroby Alzheimera, mogą opóźniać proces utraty synaps związany z odkładaniem beta-amyloidu. Konieczne są dalsze badania w tym zakresie pozwalające na stworzenie algorytmów terapeutycznych z użyciem różnego rodzaju interwencji oraz identyfikowanie pacjentów wysokiego ryzyka.

Opracowane na podstawie: Internet / Marzec 2013
Magdalena Piątkowska

Dodaj komentarz