Znaczenie niedostatecznej zawartości witaminy D w organizmie

Robert P. Heaney – What Is Vitamin D Insufficiency? And Does It Matter? LINK: Calcif Tissue Int 2013;92:177

Na łamach Calcified Tissue International ukazała się praca Roberta P. Heaneya dotycząca niedoboru witaminy D. Obecnie rozróżnia sie  niedostateczną zawartość witaminy D w organizmie jako stan pomiędzy ciężkim niedoborem a wartością prawidłową. Zdaniem autora, ponieważ obydwie sytuacje prowadzą do chorób lub zaburzeń, nie ma przesłanek, żeby je rozgraniczać.

Aktualnie nie uznaje się, że składniki odżywcze działają tylko na jeden organ docelowy bądź pełnią określoną funkcję. Większość narządów i tkanek wymaga do prawidłowego funkcjonowania wielu składników. W przypadku witaminy D istnieje wiele doniesień, że niedostateczna jej zawartość jest zaburzeniem, któremu można skutecznie zapobiegać.

Trudno zdefiniować dokładnie zapotrzebowanie na poszczególne składniki odżywcze ze względu na trudności etyczne w stworzeniu grupy kontrolnej z niedoborami oraz interakcje między poszczególnymi substancjami. W przypadku witaminy D [25(OH)D]  amerykański Instytute of Medicine  niedobór określa się jako stężenie w surowicy poniżej 12 ng/ml (30 nmol/l), natomiast wartości prawidłowe – powyżej 20 ng/ml (50 nmol/l). Niedostateczna zawartość witaminy D oznacza więc wartości pomiędzy tymi zakresami.

Zaburzenia, które wiążą się z  z niedoborem lub niedostateczną zawartoścą witaminy D obejmują krzywicę i osteomalację, a także, osteoporozę, nadciśnienie tętnicze, stan przedrzucawkowy, niską masę urodzeniową, obniżenie odporności, niektóre nowotwory, schizofrenię, niektóre choroby autoimmunologiczne, takie jak cukrzyca typu 1 czy stwardnienie rozsiane. Wynika to z faktu, że witamina D bierze udział w regulacji ekspresji genów w wielu tkankach.

Manifestacja kliniczna krzywicy/osteomalacji występuje zwykle przy stężeniu witaminy D poniżej 12 ng/ml, chociaż w badaniach histopatologicznych czasem nie stwierdzano odchyleń przy takich stężeniach.  Określenie niedostatecznej zawartości witaminy D w organizmie oznacza wartość powyżej powodującej klinicznie dostrzegalne objawy krzywicy/osteomalacji a poniżej poziomu określanego jako całkowita norma. Osoby z takimi wartościami witaminy D mają m.in. zwiększone ryzyko złamania osteoporotycznego. Ryzyko to może być zredukowane poprzez uzupełnienie niedobory witaminy D. Wykazano istotną statystycznie różnicę w redukcji ryzyka złamań przy rosnących poziomach witaminy D  od 20 ng/ml do 32 ng/ml i powyżej.

Nie istnieje konsensus dotyczący poziomu witaminy D oznaczającego pełną normę. Istnieje jednak coraz więcej dowodów, że prawidłowy poziom powinien wynosić co najmniej 32 ng/ml (80 nmol/l), a według innych kryteriów co najmniej 40 ng/ml (100 nmol/l). Wartości te są wyższe niż w poprzednich rekomendacjach.

Opracowane na podstawie: Internet / Luty 2013
Magdalena Piątkowska