Wskazania do ponownej oceny ryzyka sercowo-naczyniowego u osób z grupy niskiego i pośredniego ryzyka wyjściowego

Katy J L Bell i wsp – When to remeasure cardiovascular risk in untreated people at low and intermediate risk: observational study LINK: BMJ 2013;346:f1895 (dostępny pełen tekst)

Na łamach BMJ ukazał się  interesujący artykuł zespołu autorów pod kierunkiem Paula Glasziou, poświęcony wskazaniom do ponownej oceny ryzyka sercowo-naczyniowego u osób z grupy niskiego i pośredniego ryzyka wyjściowego.

We wstępie jego autorzy zauważają, że w rekomendacjach poświęconych prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych leczenie hipotensyjne i/lub hipolipemizujące zaleca się po przekroczeniu bezwzględnego poziomu ryzyka obliczanego za pomocą takich kalkulatorów jak Framingham Risk Score czy europejski Score. W Wielkiej Brytanii leczenie rekomendowane jest w przypadku przekroczenia 20% progu 10-letniego ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego, zalecenia europejskie mówią o 5% 10-letnim ryzyku zgonu sercowo-naczyniowego.

U tych chorych, którzy znajdują się poniżej przyjętych progów w rekomendacjach podano różne zalecenia dotyczące odstępu czasu, po którym należy ponownie ocenić ryzyko. U chorych z grupy niskiego ryzyka (np. <10% ryzyko 10-letnie) sercowo-naczyniowego ponowną ocenę proponuje się w różnych dokumentach w  różnych odstępach czasu: w np. nie rzadziej niż co 2 lata, a w innym z dokumentów co 5-10 lat; u chorych pośredniego ryzyka ponowną ocenę proponuje się w jednym przypadku co 3-6 miesięcy, w innym 6-12 miesięcy a w jeszcze innym co 5 lat.

Zalecenia europejskie nie wskazują na właściwy odstęp czasu po którym powinna nastąpić kolejna kontrola ryzyka, tymczasem zbyt częste ponowne weryfikacje niepotrzebnie zwiększają wydatki  z ograniczonego budżetu ochrony zdrowia. Powyższe rozważania stały się przyczynkiem do przeprowadzenia analizy dokumentującej prawdopodobieństwo przekroczenia progu ryzyka będącego wskazaniem do rozpoczęcia leczenia farmakologicznego (20% ryzyko 10-letnie) u osób wyjściowo znajdujących się poniżej tego progu.

Populację badaną stanowiło 13 757 uczestników programu zdrowotnego prowadzonego w Tokyo oraz 3855 uczestników badań Framingham, w wieku 30-74 lat, nie otrzymujących leków hipotensyjnych lub obniżających poziom cholesterolu. Chorych podzielono na grupy w zależności od wyjściowego 10-letniego ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych: <5%, 5-<10%, 10-<15%,  oraz 15-<20%. Wyjściowo w grupie bardzo niskiego ryzyka (<5%) znajdowało się 60.6% uczestników programu tokijskiego 45.7% kohorty Framingham. W grupie 5-<10% ryzyka znajdowało się odpowiednio 24.0% oraz 28.0% osób z obu populacji.

Prawdopodobieństwo przekroczenia progu terapeutycznego (>20% ryzyko 10-letnie) w grupach wyjściowego ryzyka <5%, 5-<10% oraz 10-<15% wynosiło <10% w obserwacji 3, 8 oraz 19-letniej. Dla grupy wyjściowego ryzyka  15-<20% prawdopodobieństwo przekroczenia wartości progowej (20%) w 1 roku obserwacji przekraczało 10%.

A zatem, zdaniem autorów publikacji  u większości osób z wyjściowo niskim ryzykiem ponowna ocena ryzyka sercowo-naczyniowego przed upływem 8-10 lat nie jest uzasadniona. W ciągu roku należy jednak ponowić ocenę ryzyka u osób z wyjściowym ryzykiem 15-<20%.

Opracowane na podstawie: BMJ / 3 kwietnia 2013
Magdalena Lipczyńska