Efekty zdrowotne ograniczonego spożycia sodu

Nancy J Aburto i wsp – Effect of lower sodium intake on health: systematic review and meta-analyses LINK: BMJ 2013;346:f1326 (dostępny pełen tekst)

Na łamach BMJ opublikowano wyniki meta-analizy badań poświęconych zależności pomiędzy spożyciem sodu a wskaźnikami stanu zdrowia.

Autorzy na wstępie przypominają, że sód to niezbędny dla wielu procesów życiowych składnik spożywczy, a jego minimalne dzienne zapotrzebowanie wynosi około 200-500 mg. Zebrane dane wskazują jednak na to, że dzienne spożycie sodu przekracza zdecydowanie poziom niezbędny dla zaspokojenia zapotrzebowania fizjologicznego i w wielu krajach znacznie przekracza rekomendowany przez WHO limit  2 g/dobę (co odpowiada 5 g soli).

W kilku systematycznych przeglądach randomizowanych  prób klinicznych stwierdzono, że obniżone spożycie sodu obniża wartość ciśnienia tętniczego (zarówno osób bez nadciśnienia jak I z nadciśnieniem). W niedawnej meta-analizie wykazano bezpośrednią zależność  pomiędzy spożyciem sodu a ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego i udarów.

W prezentowanym obecnie na łamach BMJ systematycznym przeglądzie danych do meta-analizy włączono 14 badań kohortowych i 5 randomizowanych prób klinicznych (RCT), w których punkty końcowe stanowiły m.in. śmiertelność całkowita, choroby układu sercowo-naczyniowego i udary.  Kolejną grupę włączonych publikacji stanowiło 37 RCT, w których oceniano m.in. wysokość ciśnienia tętniczego, funkcję nerek lub poziom katecholamin. Przeanalizowano także 9 badań kontrolowanych i jedno kohortowe u dzieci.

U dorosłych redukcja poziomu sodu istotnie zmniejszyła wartości skurczowego ciśnienia tętniczego (o 3.39 mm Hg,  95% CI 2.46 do 4.31). Obniżone spożycie sodu  nie miało istotnego niekorzystnego wpływu na poziomy lipidów, katecholamin lub funkcję nerek. Liczba RCT okazała się niewystarczająca aby wiarygodnie ocenić wpływ ograniczenia spożycia sodu na chorobowość I śmiertelność. W badaniach kohortowych obserwowane zależności pomiędzy spożyciem sodu a m.in. śmiertelnością całkowitą okazały się nieistotne statystycznie. Zwiększone spożycie sodu wiązało się natomiast ze zwiększonym ryzykiem udaru (iloraz ryzyka 1.24, 95% CI 1.08 do 1.43), ryzykiem zgonów  udarowych (1.63, 1.27 do 2.10), oraz zgonów wieńcowych  (1.32, 1.13 do 1.53). U dzieci obniżenie poziomu spożycia sodu istotnie obniżyło wartości ciśnienia tętniczego.

Łącznie, zdaniem Arbuto i wsp. dowody wskazują na to, że większość ludzi może odnieść korzyści z ograniczenia spożycia soli.

Opracowane na podstawie: BMJ / 4 kwietnia 2013
Magdalena Lipczyńska