Wysiłek fizyczny a depresja- rola procesów zapalnych i immunologicznych

H.A. Eyre1, E. Papps i B.T. Baune – Treating depression and depression-like behavior with physical activity: an immune perspective LINK: Frontiers in Psychiatry 2013;4:3 (dostępny pełen tekst)

Na łamach Frontiers in Psychiatry w przeglądowym artykule przedstawiono rolę, jaką można przypisać wysiłkowi fizycznemu w hamowaniu i modulowaniu mechanizmów uczestniczących w rozwoju depresji.

Współczesne spojrzenie na patogenezę depresji wyraźnie oddaliło się od dominującej w praktycznej farmakologii teorii zaburzeń równowagi neurotransmisji. Patogeneza depresji uzupełniana jest o rolę i znaczenie otaczających neurony komórek mikrogleju, redukcji uwalniania czynników wzrostu nerwów, a także nadmiernej aktywacji nieswoistych i swoistych mechanizmów zapalenia. Efektem synergistycznego działania tych czynników jest zmniejszenie neuroplastyczności neuronów, a także redukcja objętości niektórych obszarów tkanki nerwowej, takich jak struktury układu limbicznego.

Jak w te mechanizmy wpisuje się wysiłek fizyczny? W badaniach klinicznych wysiłek fizyczny powodował redukcję objawów depresji w  umiarkowanym stopniu, jednak korzystne działania wysiłku fizycznego rozwijały się relatywnie powoli. Aktywność fizyczna zwiększa ekspresję szeregu neurotransmiterów: serotoniny, noradrenaliny, dopaminy, a także endorfin, a w badaniach neuroobrazowych zwiększa się objętość hipokampa. Aerobowy wysiłek fizyczny zwiększa ekspresję i korzystnie moduluje aktywność czynników uczestniczących w neurozapaleniu w ośrodkowym układzie nerwowym: IL-6, IL-10, czynnika hamującego migrację makrofagów, autorekatywnych limfocytów T CD4+, komórek M2 mikrogleju. Zwiększa się ekspresja IGF-1, odpowiedzialnego za wzrost neuronów. Z drugiej strony aktywność fizyczna hamuje szereg niekorzystnych czynników: nieprawidłowej równowagi w zakresie limfocytów TH1/TH2, cytokin prozapalnych, białka C-reaktywnego, komórek M1 mikrogleju.

Wobec narastającej epidemii depresji, przy niepełnej skuteczności dostępnych metod leczniczych (farmakoterapia, terapia behawioralno-poznawcza),oraz zwiększonego, zależnego od depresji współistnienia chorób o podłożu metabolicznym, zwiększenie aktywności fizycznej w depresji wydaje się pożądanym postępowaniem uzupełniającym. Jego pełna rola wymaga uszczegółowienia w badaniach zaplanowanych na następne lata.

Opracowane na podstawie: Internet / Luty 2013
Marek Kowrach