Biomarkery w psychiatrii

P. Boksa – A way forward for research on biomarkers for psychiatric disorders LINK: J Psychiatry Neurosci 2013;38:75 (dostępny pełen tekst)

Kryteria diagnostyczne stosowane w psychiatrii sformułowane są w oparciu o dane kliniczne. Stworzenie biomarkerów chorób psychicznych, opartych o mierzalne elementy patofizjologii, mogłoby ułatwić diagnostykę, monitorowanie leczenia, dobór farmakoterapii, określenie grup ryzyka, a także wczesne wykrycie choroby. Czy można określić takie biomarkery dla zaburzeń lękowych, schizofrenii, depresji?

Na to pytanie  w komentarzu redakcyjnym na łamach Journal of Psychiatry and Neuroscience stara się odpowiedzieć Patricia Boksa. Zwraca ona uwagę, że w przypadku choroby Alzheimera badania biochemiczne płynu mózgowo-rdzeniowego i neurobrazowanie mózgu pozwalają wykryć chorobę Alzheimera w jej utajonym lub bardzo wczesnym okresie. Choroba Alzheimera, ma jednak  dobrze określoną patogenezę w sferze zaburzeń biologicznych i molekularnych.

Należy zastanowić się nad pytaniem, czy możliwość występowania zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych ocenionych na podstawie dowolnego zestawu biomarkerów powinna być leczona, jeżeli w ocenie klinicznej nie daje ekspresji? Zasadne według autorki jest również  pytanie odwrotne, czy kliniczna ekspresja tych zaburzeń, bez zmian w biomarkerach somatycznych, również powinna być leczona?

Badacze pomimo tych wątpliwości dążą do stworzenia modeli diagnostycznych opartych o szeroko rozumiane biomarkery. Mogą to być zestawy genów predysponujących, zmiany w badaniach neuroobrazowych, zmiany biochemiczne lub określone zmiany w funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego. Przykładem tych ostatnich są zmiany w ocenie ruchomości gałek ocznych, przy prostych zadaniach obserwacji, które odróżniają chorych na schizofrenię od zdrowych z 98% dokładnością. Na podstawie tych przesłanek zostają stworzone bazy danych, które na podstawie zestawu biomarkerów dadzą szansę wczesnego wykrywania i monitorowania chorób psychicznych. W tym momencie jesteśmy jednak dopiero na początku drogi.

Opracowane na podstawie: Journal of Psychiatry and Neuroscience / Marzec 2013
Marek Kowrach