Profilaktyka rozwoju psychoz

M.R. Stafford i wsp – Early interventions to prevent psychosis: systematic review and meta-analysis LINK: BMJ 2013;346:f185 (dostępny pełen tekst)

Na łamach British Medical Journal opublikowano przegląd systematyczny i metaanalizę badań, których podstawowym celem była ocena możliwości skutecznej prewencji rozwoju zaburzeń psychotycznych.

Największą trudnością tych prób klinicznych jest zdefiniowanie stanu poprzedzającego psychozę. Rozwój psychozy najczęściej następuje w okresie trzech następnych lat od objawów prodromalnych. W przypadku grupy wysokiego ryzyka jawna klinicznie psychoza w okresie rocznym rozwinie się u 20-44%.

W Wielkiej Brytanii zapadalność na psychozę wynosi około 5/1000/rok, a najczęstszą jej postacią jest schizofrenia. Objawy prodromalne psychozy dotyczą zarówno objawów behawioralnych, jak i psychologicznych.

Autorzy przedstawionej pracy do metaanalizy wybrali 11 prób klinicznych, w których w okresie poprzedzającym psychozę wśród 1246 osób stosowano różne formy terapii poczynając od indywidualnej terapii behawioralno-kognitywnej, rodzinnej terapii behawioralno-poznawczej, poprzez interwencje żywieniowe, a kończąc na interwencji farmakologicznej. Mediana wieku badanych wynosiła 21 lat.

Autorzy zwracają uwagę, że terapia behawioralno-poznawcza, jak również inne formy terapii psychosocjalnej, wywierają umiarkowany korzystny wpływ prewencyjny na rozwój psychozy w rocznym lub 18 miesięcznym okresie obserwacji. Zebrane dane wskazują , że 12 tygodniowa suplementacja kwasami omega-3 może zmniejszyć ryzyko rozwoju psychozy, ale dowody naukowe są niskiej jakości. Terapie farmakologiczne oparte o neuroleptyki np. risperidon, olanzapinę, amisulpryd nie redukowały znacząco ryzyka rozwoju psychozy.

Oszacowano, że względna redukcja ryzyka psychozy może osiągać do 50%, jednak wartości te w praktyce mogą być znacząco mniejsze. Autorzy zwracają uwagę, że przeprowadzony systematyczny przegląd badań pozwala podjąć próbę stworzenia skutecznego programu prewencji rozwoju psychozy, opartego przede wszystkim o różne formy terapii psychoterapii.

Opracowane na podstawie: BMJ / 18 stycznia 2013
Marek Kowrach