Częstość rytmu serca a rokowanie sercowo-naczyniowe

K. Axsom i S. Bangalore – Heart rate in coronary artery disease: should we lower it LINK: Current Treatment Options in Cardiovascular Medicine 2013;15:118

Na łamach Current Treatment Options in Cardiovascular Medicine w artykule przeglądowym omówiono korzyści kliniczne,  jakie można odnieść z redukcji częstości rytmu serca (HR).

Zmniejszona częstość rytmu serca to zmniejszona ilość wykonywanej pracy przez serce. Powinno to przedłużyć średni czas trwania  życia, zwłaszcza u chorych ze schorzeniami sercowo-naczyniowymi. Uzasadnienie powyższych założeń ma szerszy wymiar biologiczny.

Serce może być zdolne do wykonania w ciągu życia tylko określonej liczby uderzeń, w przybliżeniu stałej dla wielu gatunków. Podobną liczbę uderzeń serca w ciągu życia można stwierdzić u myszy, której serce bije w spoczynku 580 uderzeń na minutę i u słonia , którego serce bije 28 uderzeń na minutę . Okresy przeżycia wynoszą odpowiednio 2 i 50 lat.

Wiele danych epidemiologicznych wskazuje, że powyższa zależność ma miejsce również u człowieka. Wzrost częstości rytmu w spoczynku u człowieka o 1 uderzenie na minutę wiąże się ze zwiększeniem  ryzyka zgonu o 1%. Wyższe wartości HR zwiększały ryzyko zgonu, zawału mięśnia serca, niestabilnej choroby wieńcowej, rewaskularyzacji, udaru mózgu.

Aktualnie medycyna dysponuje 3 grupami leków zwalniających czynność serca. Należą do nich leki z grupy beta-blokerów, niedyhydrpirydynowe blokery kanału wapniowego oraz wybiórcze blokery prądu If w węźle zatokowym. W określonych sytuacjach leki z tych grup poprawiają rokowanie u pacjentów ze schorzeniami układu sercowo-naczyniowego.

Beta-blokery u osób po zawale zmniejszają częstość powtórnych zawałów, oraz nagłego zgonu. Poprawiają również rokowanie u chorych z niewydolnością serca.  Do końca nie wiadomo, czy efekt ten  zależy  wyłącznie  od redukcji częstości serca, czy również od blokowania wpływu układu sympatycznego, redukcji intensywności metabolizmu kardiomiocytów oraz od hamowania układ renina angiotensyna-aldosteron.

Unikalnym pod względem wyłącznie kontroli rytmu serca są blokery prądu  If w węźle zatokowym, których przedstawicielem jest iwabradyna. Poprawa relacji między zapotrzebowaniem na tlen a jego dostępnością przy czystej redukcji częstości rytmu serca z zastosowaniem iwabradyny zwiększyła dystans do ujawnienia się niedokrwienia w próbie wysiłkowej u osób z chorobą niedokrwienną serca, a także redukowała częstość zawału mięśnia serca zakończonego i niezakończonego zgonem lub rewaskularyzacji u chorych z chorobą wieńcową współistniejąca z EF< 40% i HR spoczynkowym >70/min. W badaniu SHIFT iwabradyna poprawiła rokowanie u choych z niewydolnością serca, zmniejszając wskażniki smiertelności calkowitej i sercowo-naczyniowej u pacjentów z wyjściowym spoczynkowym HR >= 75/min.

Zdaniem autorów,  korzyści z  wybiórczego zwalniania czynności rytmu serca powinny być przedmiotem przyszłych badań klinicznych, doprecyzowujących znaczenie tego mechanizmu.

Opracowane na podstawie: Internet / Luty 2013
Marek Kowrach

Dodaj komentarz