Ocena ryzyka w stabilnej chorobie wieńcowej

Thomas Kahan i wsp – Risk prediction in stable angina pectoris LINK: Eur J Clin Invest 2013; 43:141 (dostępny pełen tekst)

Dławica piersiowa jest powszechnie występującym schorzeniem charakteryzującym się uciążliwymi objawami oraz zwiększonym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych, tj. zawału serca i zgonu. Choć rokowanie w długim okresie obserwacji dla chorych ze stabilną chorobą wieńcową jest na ogół dobre, różni się ono w zależności od stopnia ciężkości choroby. Istotne zatem jest ustalenie klinicznie przydatnych markerów ryzyka sercowo-naczyniowego u pacjentów ze stabilną chorobą wieńcową w celu podjęcia działań prewencyjnych lub leczenia na wczesnym etapie u chorych wysokiego ryzyka.

Dotychczas opisano kilka markerów prognostycznych w chorobie wieńcowej i wciąż poszukuje się nowych, jednak zwykle są one dość wyszukane i trudne do zastosowania w warunkach klinicznych na co dzień.

W randomizowanym, prospektywnym badaniu APSIS (The Angina Prognosis Study in Stockholm) porównywano skuteczność leczenia metoprololem i werapamilem u chorych ze stabilną chorobą wieńcową. Nie stwierdzono istotnych różnic pomiędzy lekami w zakresie rokowania u chorych. Oprócz porównania wpływu leków na zdarzenia sercowo-naczyniowe oceniano także zmienne posiadające potencjalną wartość prognostyczną. Wybrane zmienne odzwierciedlały metaboliczne, miażdżycowe, psychospołeczne i elektrofizjologiczne czynniki związane z chorobą wieńcową.

W badaniu APSIS wzięło udział 809 pacjentów (248 kobiet), którzy otrzymywali metoprolol lub werapamil przez średnio 3,4 lat (zaślepiona część badania). Następnie obserwacja  została wydłużona do 9,1 lat. Zmienne kliniczne, w tym stężenie glukozy i lipidów, funkcja nerek, niedokrwienie indukowane wysiłkiem, zmienność częstości rytmu serca, wyniki echokardiograficzne i USG naczyń oraz czynniki psychospołeczne zostały włączone do analizy.

Główny złożony punkt końcowy badania, tj. zawał serca niezakończony zgonem oraz zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych, zarejestrowano u 139 pacjentów  (w tym 18 kobiet). Niezależnymi zmiennymi predykcyjnymi (iloraz szans [95% przedział ufności]) był wiek (1,04 na każdy rok [1,00-1,08], P = 0,041), płeć żeńska (0,33 [0,16-0,69], P = 0,001), glikemia na czczo (1,29 na mmol [1,14-1,46], P < 0,001), stężenie kreatyniny (1,02 na mikromol [1,00-1,03], P < 0,001)  oraz liczba leukocytów (1,21 na mln komórek/litr [1,06-1,40], P = 0,008). Dane dotyczące palenia tytoniu, stężenia lipidów, nadciśnienia tętniczego oraz przebytego zawału serca miały ograniczoną dodatkową wartość informacyjną. Nieprawidłowa glikemia na czczo charakteryzowała się zbliżonym znaczeniem predykcyjnym do rozpoznanej cukrzycy (szczególnie zwiększone ryzyko wystąpienia punktu końcowego badania zaobserwowano u chorych z nieprawidłową glikemią na czczo/cukrzycą i podwyższonym stężeniem kreatyniny), natomiast zaburzenia w sferze seksualnej stanowiły czynnik predykcyjny zawału serca lub zgonu z przyczyn naczyniowych wśród mężczyzn.

Podsumowując, autorzy pracy wykazali, że łatwo dostępne zmienne kliniczne i demograficzne są dobrymi czynnikami predykcyjnymi zawału serca i zgonu u pacjentów ze stabilną chorobą wieńcową, a szczególną uwagę w tej grupie chorych należy zwrócić na nieprawidłowe stężenie glukozy oraz podwyższone stężenie kreatyniny.

Opracowane na podstawie: Internet / Luty 2013
Ewa Kowalik