Przetoczenia krwi a śmiertelność w zawale serca

Saurav Chatterjee i wsp – Association of Blood Transfusion With Increased Mortality in Myocardial Infarction LINK: JAMA Intern Med. 2013;173:132

Na łamach Archives of Internal Medicine Chatterjee i wsp. przedstawili wyniki meta-analizy prac oceniających zależność pomiędzy przetoczeniami krwi a śmiertelnością w zawale serca.

Na wstępie przypomnieli, że wprawdzie leczenie przeciwkrzepliwe i przeciwpłytkowe zrewolucjonizowało terapię ostrych zespołów wieńcowych, to jednocześnie zwiększyło ryzyko krwawień, niedokrwistości i przetoczeń krwi. Pomimo postępów w terapii reperfuzyjnej chorzy z niskimi poziomami hemoglobiny mają nadal więcej powikłań pooperacyjnych i wyższą śmiertelność. Z drugiej strony przetoczenia preparatów krwi mogą prowadzić do przeciążenia układu krwionośnego i zwiększenia trombogenności, co może pogarszać przebieg kliniczny choroby. Wykazano, że podwyższone poziomy hemoglobiny mogą wiązać się z wyższą śmiertelnością.

W analizie post hoc wieloośrodkowego badania klinicznego Hebert i wsp. nie odnotowali korzyści płynących z liberalnych przetoczeń prowadzących do utrzymania poziomu hemoglobiny na poziomie co najmniej 10 mg/mL u krytycznie chorych pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Ponieważ wyniki poszczególnych badań pozostają z sobą  w sprzeczności, trwa spór na temat potencjalnych korzyści lub szkodliwości przetoczeń krwi w świeżym zawale serca.

Przedmiotem wstępnej oceny Chatterjee  i wsp. stało się 729 badań poświęconych temu problemowi, z tej liczby autorzy wybrali do meta-analizy 10 spełniających kryteria włączenia do badania. Ich analiza pokazała, że strategia postępowania polegająca na stosowaniu przetoczeń w zawale serca (vs brak przetoczeń) związana była ze zwiększoną śmiertelnością (18.2% vs 10.2%) (iloraz ryzyka, 2.91; 95% CI, 2.46-3.44; P<0.001), przy liczbie chorych, których leczenie prowadzi do wystąpienia szkody (NNH) wynoszącej  8 (95% CI, 6-17).

Co istotne, w analizie wieloczynnikowej metaregresji przetoczenia wiązały się z wyższym ryzykiem niezależnie od wyjściowych poziomów hemoglobiny, najniższych poziomów hemoglobiny oraz zmian jej poziomu w trakcie hospitalizacji. Przetoczenia wiązały się także z wyższym ryzykiem kolejnych zawałów serca (iloraz ryzyka, 2.04; 95% CI, 1.06-3.93; P=0.03).

A zatem, jak podsumowują autorzy pracy, przetoczenia krwi, zwłaszcza w oparciu o liberalne  kryteria, wiążą się z wyższymi wskaźnikami śmiertelności. Nie należy zachęcać do stosowania tego rodzaju praktyki ale, jak ostrożnie dodają autorzy, problem wymaga zbadania w dużej próbie klinicznej, w której ryzyko błędu tendencyjnego będzie małe.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 28 stycznia 2013
Magdalena Lipczyńska