Stres psychologiczny wpływa na wskaźniki śmiertelności

K.B. Wells i J. Miranda – Differential mortality for persons with psychological distress and low socioeconomic status LINK: JAMA Intern Med. 2013;173::27

Wśród czynników wpływających na stan zdrowia populacji należy wymienić te bezpośrednio związane z biologią organizmu oraz pozabiologiczne. Podział ten ma szereg punktów wspólnych, a oba rodzaje czynników pozostają we wzajemnej relacji, jednak w analizach statystycznych ich wpływ na śmiertelność jest niezależny.

Do czynników pozabiologicznych można zaliczyć m.in. status społeczno-ekonomiczny i stres psychologicznych. Rolę stresu psychologicznego omówiono w komentarzu redakcyjnym na łamach Archives of Internal Medicine, przytaczając wyniki prowadzonego w latach 1994-2004 programu badawczego Health Survey of England, z udziałem 66 518 badanych.   Miernikami stresu psychologicznego były objawy lęku, depresji, zaniżona pewność siebie, dysfunkcja socjalna. Uwzględniono również pozycję zawodową badanej osoby.

Wykazano, że stres psychologiczny i niski status zawodowy zwiększają ryzyko zgonu niezależnie od przyczyny, ale także zgonu z powodu udaru mózgu i choroby wieńcowej. Zależność ta widoczna była  w podgrupach badanych: kobiet, mężczyzn, ludzi młodych i w podeszłym wieku.

Autorzy komentarza przypominają, że interwencje, które mogłyby zmniejszyć stopień odczuwanego stresu psychologicznego mogą być zróżnicowane, w zależności od indywidualnych uwarunkowań.  Może to być terapia skierowana bezpośrednio na mechanizmy odczuwania stresu, terapia behawioralna niwelująca fizjologiczne skutki stresu, a także interwencje socjalne poprawiające stopień funkcjonowania osoby w społeczeństwie.

Pamiętając o wzajemnych relacjach biologiczno-społecznych należy przypomnieć o fakcie, że wzrost ryzyka zgonu zwiazany z  depresją (około 1,7 krotny) , schizofrenią (2,6 krotny), nadużywaniem alkoholu (1,8 krotny) zależy od schorzeń somatycznych. Potrzeba stworzenia programów niwelujących różnice społeczno-ekonomiczne oraz zależnych od nich poziom odczuwanego stresu w świetle powyższych danych wydaje się być niezbędna. Skonstruowanie odpowiednich działań wykracza poza działania systemu ochrony zdrowia i obejmuje szerszy zakres polityki społeczno-gospodarczej.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 14 stycznia 2013
Ewa Kowalik