Globalne Obciążenie Chorobami 2010: zrozumieć schorzenia, urazy i ryzyko

Richard Horton – GBD 2010: understanding disease, injury, and risk LINK: Lancet 2012;380:2053

Publikacja wyników Badania Globalnego Obciążenia Chorobami 2010 (ang. Global Burden of Disease Study 2010, GBD 2010) została uznana w komentarzu opublikowanym w Lancet za wydarzenie przełomowe  dla czasopisma, ale też  dla zdrowia ludzkości w ogóle. Współpraca 468 naukowców z 302 instytucji w 50 krajach stanowi ogromny wkład w naszą wiedzę i zrozumienie obecnych oraz przyszłych priorytetów zdrowotnych w poszczególnych rejonach i na całym świecie.

GBD 2010 to pierwsza, systematycznie przeprowadzona, pełna ocena danych dotyczących chorób, urazów oraz ryzyka występowania schorzeń od 1990 roku. Jakie są główne wyniki badania?

Choć w 2010 roku zanotowano na świecie 52,8 mln zgonów (w 1990 roku – 46,5 mln zgonów), nastąpił znaczący postęp w zakresie zdrowia populacji. Wzrasta oczekiwana długość życia zarówno dla kobiet jak i mężczyzn. Większy odsetek zgonów dotyczy osób po 70 roku życia. Wzrasta kontrola nad zachorowaniami na choroby zakaźne, a w niektórych częściach świata odnotowano postęp w zabieganiu zgonom na skutek chorób serca i nowotworów.

Wciąż istnieją jednak stare i pojawiają się nowe zagrożenia. Pomiędzy niektórymi regionami na świecie stwierdza się znaczne różnice w poprawie stanu zdrowotnego ludności. Gruźlica była przyczyną 1,2 mln zgonów w 2010 roku, podobnie malaria (1,17 mln). W tym samym roku ponad 8 mln osób zmarło z powodu nowotworów, o jedną trzecią więcej niż dwadzieścia lat temu. Co czwarty zgon spowodowany była chorobą serca lub udarem mózgu, natomiast 1,3 mln zgonów było skutkiem cukrzycy. Prawie dwukrotnie wzrosła liczba zgonów spowodowanych wypadkami drogowymi.

Największym czynnikiem ryzyka zachorowań jest obecnie nadciśnienie tętnicze, za nim plasują się: tytoń, alkohol oraz uboga dieta. GBD 2010 zwraca także uwagę na problem zdrowia młodych dorosłych, zwłaszcza mężczyzn, którzy według wyników badania umierają znacznie częściej niż przewidywano.

Kontynentem najbardziej dotkniętym chorobami pozostaje Afryka. Śmiertelność matek, noworodków oraz dzieci, wraz z szeregiem chorób zakaźnych, jest nadal palącym problemem w tym regionie świata.

GBD 2010 podkreśla również problem niepełnosprawności na świecie, wynikającej m.in. z chorób psychicznych, nadużywania substancji psychoaktywnych, chorób układu mięśniowo-szkieletowego, cukrzycy, przewlekłych chorób układu oddechowego, niedokrwistości, utraty wzroku i słuchu. Niepełnosprawność spowodowana chorobą lub urazem staje coraz ważniejszym zagadnieniem we wszystkich systemach opieki zdrowotnej.

Podsumowując, GBD 2010 to przykład niezwykłej współpracy wielu naukowców, która, zdaniem autora komentarza, dostarcza nam unikalnych informacji i wskazuje na możliwości poprawy stanu zdrowia ludzkości.

Opracowane na podstawie: Lancet / 15 grudnia 2012
Ewa Kowalik