Globalne obciążenie chorobami nowotworowymi: systematyczne oszacowanie utraconych lat życia skorygowanych o niepełnosprawność w 12 rejonach świata

Isabelle Soerjomataram i wsp – Global burden of cancer in 2008: a systematic analysis of disability-adjusted life-years in 12 world regions LINK: Lancet 2012;380:1840

Choroby nowotworowe są główną przyczyną zgonów na świecie. W ciągu ostatnich kilku dekad, dzięki skutecznej prewencji, wczesnemu wykrywaniu, badaniom przesiewowym oraz odpowiedniej terapii, całkowita śmiertelność z powodu nowotworów w niektórych krajach rozwiniętych zmniejszyła się (na co składa się spadek śmiertelności w określonych schorzeniach, tj. w raku płuca, szyjki macicy, żołądka oraz w białaczkach). Wraz ze wzrostem przeżycia chorych, coraz większy nacisk kładziony jest na poprawę jakości życia.

z kolei, w wielu krajach o średnich i niskich dochodach śmiertelność z powodu nowotworów nadal wzrasta. Nie zmniejszyła się duza częstość nowotworów związanych z zakażeniami (szczególnie w Afryce Subsaharyjskiej), a  globalizacja znacząco zwiększyła obciążenie chorobami nowotworowymi wynikającymi z zachodniego stylu życia (tj. raka piersi, jelita grubego i prostaty).

W opublikowanej w Lancet pracy globalne obciążenie chorobami nowotworowymi w 2008 roku przedstawiono posługując się miarą utraconych lat życia skorygowanych  o niepełnosprawność (ang. disability-adjusted life-years, DALYs). Składowe DALYs, tj. utracone lata życia (ang. years of life lost, YLLs) oraz lata życia z niepełnosprawnością (ang. years lived with disability, YLDs) obliczono na podstawie rejestrów chorób nowotworowych zawierających dane populacyjne dotyczące zapadalności, śmiertelności, oczekiwanej długości życia, czasu trwania choroby, wieku w momencie rozpoznania i zgonu, odsetka leczonych, chorych żyjących z powikłaniami  oraz pacjentów uznanych za wyleczonych.

W ten sposób uzyskano dane dotyczące lat życia skorygowanych o niepełnosprawność dla 27 rodzajów nowotworów w 184 krajach w 12 rejonach świata. Oszacowano, iż z powodu nowotworów na całym świecie w 2008 roku zostało utraconych 169,3 mln lat życia w pełnym zdrowiu. W większości rejonów świata w największym stopniu (18-50%) przyczyniły się do tego zachorowania na raka płuca, piersi i prostaty. Ponadto istotną rolę odegrały nowotwory związane z zakażeniami (rak wątroby, żołądka i szyjki macicy) w krajach subsaharyjskich (25%) oraz we wschodniej Azji (27%).

Pomiędzy poszczególnymi rejonami i państwami zanotowano wyraźne różnice w charakterystyce badanej miary – we wszystkich krajach utracone lata życia były najważniejszą składową DALYs przyczyniając się w ponad 90% do obciążenia chorobami nowotworowymi, jednakże w rejonach słabo rozwiniętych stanowiły one większą składową całkowitych lat życia skorygowanych o niepełnosprawność w porównaniu z krajami wysoko rozwiniętymi.

W podsumowaniu autorzy jeszcze raz podkreślają, że ilość utraconych z powodu chorób nowotworowych lat życia skorygowanych o niepełnosprawność  jest znacząca niezależnie od rejonu świata. Jednakże większa proporcja utraconych lat życia w krajach słabo rozwiniętych w porównaniu z krajami wysoko rozwiniętymi wskazuje na znaczne nierówności w rokowaniu chorych zależne od stopnia rozwoju społeczeństwa. Istnieje zatem pilna potrzeba radykalnej poprawy opieki nad pacjentami z chorobami nowotworowymi w krajach o niskim dochodzie.

Opracowane na podstawie: Lancet / 24 listopada 2013
Ewa Kowalik