Niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową – antagoniści układu renina-angiotensyna zmniejszają śmiertelność

Lars H. Lund i wsp – Association Between Use of Renin-Angiotensin System Antagonists and Mortality in Patients With Heart Failure and Preserved Ejection Fraction LINK: JAMA. 2012;308:2108-

Na łamach Journal of the American Medical Association ukazały się wyniki analizy wpływu leków hamujących aktywność układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) – czyli leków z grupy ACE-i lub ARB, na śmiertelność w niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową lewej komory (HFPEF).

We wstępie jego autorzy przypominają,  że HFPEF i niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory (HFREF) mają cechy wspólne, takie jak podwyższone ciśnienie napełniania lewej komory, obecność dysfunkcji  rozkurczowej i upośledzenie kurczliwości występujące zarówno w HFPEF jak i HFREF.  Zarówno w HFPEF jak i HFREF obserwuje się także aktywacje neurohumoralną, między innymi dotyczącą  układu RAA. Stanowiło to uzasadnienie dla zastosowania antagonistów RAA w HFPEF.

Niestety, w 3 randomizowanych próbach klinicznych antagoniści RAA nie poprawili rokowania w HFPEF.  Zdaniem autorów obecnej pracy na takie wyniki dotychczasowych badań  mogła mieć wpływ tendencja w doborze próby, niedostateczna moc badań i duża liczba osób z grupy kontrolnej przyjmująca aktywne leczenie.

Lars H. Lund i wsp. założyli zatem, że antagoniści RAA mogą zmniejszyć śmiertelność w dużej, nieselekcjonowanej próbie chorych z HFPEF. Korzystając ze Swedish Heart Failure Registry przeprowadzili więc prospektywną analizę 41 791 chorych zarejestrowanych w latach 2000-2011 w 64 szpitalach i 84 ambulatoriach. Z tej grupy 16 216 osób z  HFPEF (EF ≥40%; 46% kobiet) leczono (n=12 543) lub nie leczono (n=3673) antagonistami RAA. Zależność pomiędzy stosowaniem lub nie stosowaniem leków z tej grupy a śmiertelnością zbadano w populacjach w proporcji 1:1, dopasowanych w zależności od wieku oraz opracowanego na podstawie 43 zmiennych wskaźnika skłonności (propensity score).

Wykazano, że w dopasowanej kohorcie z HFPEF przeżywalność roczna wynosiła 77% u osób leczonych vs 72%  u osób nie leczonych antagonistami RAA – iloraz hazardu (HR) 0.91 (95% CI, 0.85-0.98; P=.008). W całej populacji HFPEF, przeżywalność 1-roczna wyniosła 86%  w grupie leczonej vs 69%  w grupie nie leczonej (HR skorygowany zgodnie ze wskaźnikiem skłonności wyniósł 0.90; 95% CI, 0.85-0.96; P=.001).

A zatem u chorych z niewydolnością serca i zachowaną frakcją wyrzucania lewej komory stosowanie antagonistów RAA poprawiło rokowanie. Wyniki analiz okazały się zgodne w podgrupach i mogą, zdaniem autorów, stanowić podstawę do optymistycznego spojrzenia na wyniki przyszłych, randomizowanych prób klinicznych.

Opracowane na podstawie: JAMA / 28 listopada 2012
Magdalena Lipczyńska