Supraterapeutyczne dawki acetaminofenu u chorych hospitalizowanych

Li Zhou i wsp – Supratherapeutic Dosing of Acetaminophen Among Hospitalized Patients LINK: Arch Intern Med. 2012;172:1721

Na łamach Archives of Internal Medicine ukazał się interesujący artykuł poświęcony toksyczności acetaminofenu. Jego autorzy przypominają, że jest to jeden z najczęściej stosowanych leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, rekomendowany jako “bezpieczniejszy” od niesterydowych leków przeciwzapalnych.

Należy jednak wiedzieć, że acetaminofen stanowi wiodącą przyczynę ostrej niewydolności wątroby  (w USA w 28% przypadków w roku 1998 i w  51% w 2003 roku). Ryzyko hepatotoksyczności rośnie w przypadku spożywania alkoholu lub przekroczenia maksymalnej zalecanej dawki  4 g/d (dla dorosłych). Inne powikłania związane ze stosowaniem tego leku to koagulopatia i niedosłuch.

Tymczasem przekroczenie zalecanej dawki zdarza się dość często. Autorzy pracy przypominają, że zgodnie z danymi Heatona i wsp.  ponad 3% badanych  przyjęło co najmniej dawkę 4 g/d (lub 3 g/d z wywiadem dysfunkcji wątroby). Albertson i wsp. szacują ten odsetek jeszcze wyżej – na 5.9%.

Powyższe dane dotyczą chorych ambulatoryjnych. Artykuł na łamach Archives dostarcza podobnych informacji dotyczących chorych hospitalizowanych w 2 ośrodkach akademickich. Łącznie acetaminophen otrzymało 14 411 chorych (60.7%). Z tej grupy maksymalną zalecaną dawkę 4 g/d przekroczono u 955 (6.6%) pacjentów. Ponadto 22.3% w wieku 65 lat i starszych oraz 17.6% pacjentów z przewlekłą chorobą wątroby otrzymało dawkę przekraczającą rekomendowaną granicę 3 g na dobę. Wyższe ryzyko obserwowano m.in. u osób rasy białej (HR, 1.5 [95% CI, 1.3-1.7]), z chorobą zwyrodnieniową stawów (HR, 1.4 [95% CI, 1.3-1.6]), leczonych stałymi dawkami (HR, 16.6 [95% CI, 13.5-20.6]), niższe ryzyko notowano w przypadku podawania na żądanie (HR, 0.7 [95% CI, 0.6-0.9]) oraz w ośrodkach nie chirurgicznych (HR, 0.6 [95% CI, 0.5-0.7]). Co istotne odnotowano także znaczące różnice w praktyce obu badanych szpitali.

Konkludując autorzy podkreślają zatem konieczność zmian w praktyce postępowania szpitalnego, tak aby unikać przedawkowania leków.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 10 grudnia 2012
Magdalena Lipczyńska