Recepta na wysiłek. Czy zalecenia dla pacjentów dotyczące aktywności fizycznej powinny być bardziej szczegółowe?

Mitchell H. Katz – Writing More Specific Exercise Prescriptions LINK: Arch Int Med 2012;172:1283

Na łamach Archieves of Internal Medicine ukazał się komentarz redakcyjny Mitchella H. Katza na temat zaleceń dla pacjentów dotyczących aktywności fizycznej.

Zwykle lekarze dają chorym tylko ogólne wskazówki dotyczące ćwiczeń fizycznych: co najmniej dwa lub trzy razy w tygodniu, dowolny rodzaj ćwiczeń (na przykład pływanie, tenis, spacery). Być może jednak wytyczne dotyczące aktywności fizycznej powinny być równie precyzyjne, co zalecenia dotyczące stosowania leków.

Ćwiczenia fizyczne można podzielić na trzy grupy: aerobowe, siłowe i rozciągające. Możliwe jest łączenie kilku rodzajów ćwiczeń – na przykład jogging z ciężarkami na ramionach.  Lekarze powinni znać odmienne efekty fizjologiczne oraz korzyści z różnych form ćwiczeń, żeby najlepiej doradzić swoim pacjentom.

Ćwiczenia aerobowe mają najlepszy wpływ na układ krążenia, zwiększając zdolność zużycia tlenu i objętość wyrzutową oraz prowadząc do obniżenia spoczynkowej częstości akcji serca. Ćwiczenia siłowe zwiększają siłę i masę mięśniową i mogą być  szczególnie istotne dla kształtowania prawidlowej postawy i zapobiegania upadkom. Ćwiczenia  rozciągające  poprawiają zakres ruchów, funkcję stawów, ścięgien i mięśni oraz prawdopodobnie zapobiegają i leczą uszkodzenia układu mięśniowo-szkieletowego. Tai chi, będący układem łagodnych ruchów, poprawia równowagę i zapobiega upadkom u starszych osób i u pacjentów z chorobą Parkinsona.

Każda aktywność fizyczna ma korzystny wpływ na stan psychiczny, zmniejsza nasilenie lęku i depresji i poprawia funkcje poznawcze. Wiele badań epidemiologicznych potwierdziło związek między aktywnością fizyczną a dłuższym czasem przeżycia. W aktualnym numerze Archieves of Internal Medicine ukazała się meta-analiza Sluika i wsp., w której wykazano, że wieksza aktywność fizyczna wiązała się ze zmniejszeniem śmiertelności ogólnej u chorych z cukrzycą typu 2 o 38%. W badaniu Grøntveda i wsp. stwierdzono natomiast, że ćwiczenia siłowe w połączeniu z aerobowymi zmniejszają ryzyko rozwoju cukrzycy o 34%.

Szczegółowe wytyczne dla lekarzy dotyczące zalecanej pacjentom aktywności fizycznej są dostępne w Internecie, pod adresem: http://www.move.va.gov/download/Resources/CHPPM_How_To_Write_And_Exercise_Prescription.pdf

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 24 września 2012
Magdalena Piątkowska