Związek pomiędzy spoczynkową częstością rytmu serca a chorobami układu sercowo-naczyniowego i śmiertelnością – nowe badanie

Mark Woodward i wsp – The association between resting heart rate, cardiovascular disease and mortality: evidence from 112,680 men and women in 12 cohorts LINK: Eur J Prev Cardiol online

Wzrasta zainteresowanie podwyższoną spoczynkową częstością rytmu serca (ang. heart rate, HR) jako potencjalnym czynnikiem predykcyjnym i czynnikiem przyczynowym choroby wieńcowej, udaru mózgu oraz przedwczesnej śmiertelności. Pomiar spoczynkowej HR jest prosty i niedrogi, a redukcję częstotliwości akcji serca można osiągnąć farmakologicznie lub za pomocą ćwiczeń fizycznych.

Woodward i wsp. badali zależność pomiędzy spoczynkową HR a częstością zdarzeń sercowo-naczyniowych oraz śmiertelnością ogólną w rejonie Azji i Pacyfiku. Z użyciem modelu Coxa analizowano indywidualne dane 112 680 pacjentów biorących udział w 12 badaniach kohortowych. W czasie średnio 7,4 lat obserwacji zarejestrowano ogółem  6086 zgonów oraz 2726 zdarzeń sercowo-naczyniowych zakończonych lub niezakończonych zgonem.

Obserwowano ciągłą, wzrastającą zależność pomiędzy spoczynkową czynnością serca powyżej 65 uderzeń/min. a ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych oraz śmiertelnością ogólną. Związku takiego nie stwierdzono natomiast dla czynności akcji serca poniżej wartości progowej 65 uderzeń/min. Ryzyko względne dla HR powyżej 80 uderzeń/min w porównaniu z HR<65 uderzeń/min. wyniosło 1,44 (95% CI 1,2-1,6) dla zdarzeń sercowo-naczyniowych oraz 1,54 (95% CI 1,43-1,66) dla śmiertelności ogólnej. Skorygowanie o inne czynniki ryzyka oraz wyłączenie z analizy pierwszych dwóch lat obserwacji nie wpłynęło istotnie na zaobserwowaną zależność. Ryzyko względne dla wystąpienia udaru krwotocznego lub niedokrwiennego ośrodkowego układu nerwowego było zbliżone do powyższych wartości, zaś dla niewydolności serca wyższe (2,08; 95% CI 1,07-4,06) a dla choroby wieńcowej niższe (1,11; 95% CI 0,93-1,31) w porównaniu z udarem mózgu.

Podsumowując, spoczynkowa częstość akcji serca powyżej 65 uderzeń/min. jest silnym niezależnym czynnikiem wpływającym na przedwczesną śmiertelność oraz udar mózgu, natomiast w mniejszym stopniu na występowanie choroby wieńcowej w populacji chorych w rejonie Azji i Pacyfiku. Modyfikacja stylu życia oraz leczenie farmakologiczne obniżające spoczynkową częstotliwość akcji serca mogą przynosić korzyści u osób z umiarkowanie lub znacznie podwyższoną HR.

Opracowane na podstawie: Internet / Lipiec 2012
Ewa Kowalik