Konsekwencje palenia papierosów u osób w podeszłym wieku

C. Gellert, B. Schottker i H. Brenner – Smoking and all-cause mortality in older people LINK: Arch Intern Med 2012;172:837

O szkodliwości palenia powiedziano już wiele. Brakuje jednak jednoznacznie przekonujących badań w niektórych podgrupach osób, w tym w wieku podeszłym.

Czy palenie rzeczywiście jest tak szkodliwe w tej grupie wiekowej jak w wieku średnim? Czy wraz z wiekiem nie należy się spodziewać względnego spadku szkodliwości tego nałogu, spowodowanego m.in. większym wpływem samego procesu starzenia się oraz efektem selekcji negatywnej (tj. przeżycia tylko osób o dobrej konstrukcji biologicznej, na które palenie tytoniu nie wpływa tak szkodliwie)?

Na łamach Archives of Internal Medicine przeprowadzono przegląd systematyczny i metaanalizę prospektywnych badań poświęconych temu zagadnieniu. Do metaanalizy wybrano 17 badań z okresem obserwacji od 3-50 lat i liczbą badanych od 863 do 877 242, w wieku powyżej 60 lat.

Względne ryzyko zgonu wśród aktualnie palących w stosunku do niepalących było 1,83 raza większe. Zależność ta była zbliżona w grupie kobiet i mężczyzn, a ryzyko zgonu wynosiło odpowiednio 1,8 i 1,9. Wzrost ryzyka zgonu wśród palących widoczny był również w najstarszych grupach wiekowych – współczynnik ryzyka zgonu dla osób palących powyżej 80 roku życia oszacowano na 1,66.

Zaprzestanie palenia nie niwelowało całkowicie negatywnych korzyści wynikających z tego nałogu, choć względne ryzyko zgonu ulegało redukcji. Byli palacze w metaanalizie umierali 1,34 krotnie częściej. Ważną rolę odgrywał tu czas od momentu zaprzestania palenia (im dłuższy tym korzyści wyraźniejsze). Wykazano również zależność między ilością wypalanych i wypalonych papierosów a całkowitym ryzykiem zgonu.

Powyższe dane jednoznacznie wskazują, że osoby starsze podlegają takim samym negatywnym biologicznie skutkom palenia. Interwencja mająca na celu zaprzestanie palenie wydaje się mieć takie same podstawy i sens jak w grupie młodszych osób. Wyniki tego badania nabierają szczególnego znaczenia w świetle starzenia się społeczeństw, a także w świetle danych statystycznych, wskazujących, że paleniu papierosów można przypisać 12% zgonów u mężczyzn i 6% zgonów u kobiet.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 11 czerwca 2012
Marek Kowrach

Dodaj komentarz