Denerwacja tętnic nerkowych w opornym nadciśnieniu tętniczym

Deepak L. Bhatt i George L. Bakris – The promise of renal denervation LINK: Clev Clin J Med. 2012;79:498 (dostępny pełen tekst)

Na łamach Cleveland Journal of Medicine ukazał się krótki komentarz Bhatta i Bakrisa poświęcony denerwacji nerek.  Obaj autorzy przypominają, że już w latach 50-tych ubiegłego wieku wykazano, że chirurgiczne odnerwienie nerek jest bardzo skuteczną metodą leczenia opornego nadciśnienia tętniczego. Procedury zaniechano jednak ze względu na jej skutki uboczne, takie jak dysfunkcja pęcherza moczowego czy ortostatyczne spadki ciśnienia.

W kolejnych badaniach podjęto próby chirurgicznej interwencji obejmującej baroreceptory zlokalizowane w tętnicach szyjnych. Wyniki okazały się zachęcające ale zabieg możliwy jest wyłącznie z dostępu  chirurgicznego.

Obecnie minimalnie inwazyjną alternatywą dla zabiegów chirurgicznych  stosowanych w opornym nadciśnieniu tętniczym staje cię przezskórna denerwacja nerek. Zabieg ma skuteczne działanie hipotensyjne, po jego wykonaniu obserwowano bowiem spadki skurczowego ciśnienia tętniczego rzędu 30 mm Hg. Co istotne, w opublikowanych do chwili obecnej pracach nie notowano poważnych powikłań różniących się od tych obserwowanych przy innych procedurach angiograficznych.

Bhatt i Bakris przypominają przy okazji, że zabiegi wymagają odpowiednio zaprojektowanych cewników a  stosowanie w niektórych ośrodkach cewników do ablacji prądem wysokiej częstotliwości, zaprojektowanych do zabiegów elektrofizjologicznych, może być niebezpieczne dla chorych. Warto przy tej okazji pamiętać, że w USA zabieg ten ma jak dotąd charakter wyłącznie eksperymentalny i dopiero korzystne wyniki toczącej się próby  Symplicity HTN-3 mogą pozwolić na ewentualną akceptację FDA (Food and Drug Administration).

Niezależnie od już dostępnych, korzystnych rezultatów prób klinicznych, odległa skuteczność zabiegów denerwacji pozostaje nieustalona.  W chwili obecnej wiadomo, że efekt zabiegu utrzymuje się przez co najmniej 2 lata. Co równie istotne, nie wiadomo, czy redukcja ciśnienia tętniczego za pomocą denerwacji przełoży się na ograniczenie liczby udarów, niewydolności serca, zawałów serca i zgonów (choć logicznie należałoby tak zakładać).

Kwalifikując chorych do tego rodzaju interwencji trzeba również pamiętać, że w przypadku prawdziwie opornego nadciśnienia tętniczego należy poza agresywną farmakoterapią stosować także istotne zmiany w stylu życia chorych (przede wszystkim ograniczenie spożycia sodu do znacznie poniżej 2.4 g/dobę). U osób otyłych lekami skuteczniej obniżającymi ciśnienie są blokery aldosteronu.

Opracowane na podstawie: Cleveland Clinic Journal of Medicine / Lipiec 2012
Magdalena Lipczyńska